Əsədullah Bayat

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Əsədullah Bəyat səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Əsədullah Bayat
Əsədullah Bayat Zəncani
Əsədullah Bəyat Zənganlı.jpg
Doğum tarixi: 1942(1942-Expression error: Unrecognized punctuation character "{".-{{{3}}})
Doğum yeri: Zəncan
Flag of Iran.svg İran
http://bayatzanjani.net

Ayətullah Əsədullah Bayat Zəncani (1942) — azərbaycanlı din və siyasət adamı. Əsədullah Bayat İran konstitusiyasının dəyişdirilməsi şurasının üzvü, inqilabdan sonra ilk üç seçkidə zəncanlıların İran parlamentində təmsilçisi, eləcə də məclisin idarə heyətinin üzvü olmuşdur. İran İslam Respublikasının parlamentinə keçirilən üçüncü seçkidən sonra parlamentin naib-rəisi vəzifəsini daşımışdır. O, buna qədər "Mubariz Ruhanilər Birliyi", "Qum Elmiyyə Hövzəsinin Tədqiqatçıları və Ustadları" kimi təşkilatıarlın üzvü olmuşdur. Bayat indi Qumda din mərcəidir, onun vebsaytı İranda hökumət tərəfindən filter olub.

Həyatı[redaktə]

Ayətullah Əsədullah Bayat Zəncanın 25 kilometrliyində Zəncan çayının sahilində yerləşən bir kənddə dünyaya göz açıb. Məktəbxanada Quran, Gülüstan, Tarix-i möəcm və tədris olunan digər bir sıra kitabları mütaliə edib. 13 yaşında ikən Zəncana gedib. 6 il Zəncanda hovzə dərsləri alıb və 19 yaşında ikən Qum Elmiyyə Hövzəsində təhsil almağa başlayıb. Burada dövrünün tanınmış alimlərində və din adamlarından dərs alıb, siyasətlə maraqlanmağa başlayıb. İran inqilabından sonra 3 dəfə Zəncandan İran parlamentinin üzvü seçilib. Üçüncü seçkidən sonra parlamentdə naib-rəis kimi çalışdı. İctihadda açıq baxışı və çağdaş olaylardan vaz keçməməsi onun ictihadi nəzərlərinin özəllikələrindəndir.

Ustaldarı[redaktə]

Zəncandakı ustadları:

  • Hüccətul-İslam vəlmülimin Hacı Şeyx Yəqübəli Cabbar
  • Hüccətul-İslam vəlmülimin Şeyx Əbdülhəmid Qaemi
  • Hüccətul-İslam vəlmülimin Hacı Mirzə Əhməd Rəşündi Zəncani
  • Ayətullah Hacı Mirzə Əhməd Zəncani
  • Ayətullah Mirza Əli Nəqi Hillّi-ı Zəncani

Qumdakı ustadları:

  • Böyuk Ayətullah Seyid Məhəmmədkazım Şəriətmədari
  • Ayətullah Əllamə Təbatbayi
  • Böyuk Ayətullah Sultani Təbatabayi
  • Ayətullah Şeyx Əhməd Payani
  • Böyuk Ayətullah Müntəziri
  • Ayətullah Məhəmməd Müfəttih
  • Ayətullah Murtəza Muthhəri
  • Ayətullahşix Məhəmməd İsmayıl Saeni Zəncani
  • Ayətullah Mustafa E'timadi
  • Ayətullah eyxix Hüseyn Nüri
  • Böyuk Ayətullah Ruhullah Xəmini
  • Böyuk Ayətullah Muəhqiq Damad
  • Böyuk Ayətullah Şeyx Murtaza Haeri
  • Böyuk Ayətullah Mirzə Haşim Amoli
  • Böyuk Ayətullah Əraki
  • Böyuk Ayətullah Gülpayigani
  • Böyuk Ayətullah Ruhani

Əsərləri[redaktə]

  • Sünnət və Qur'an baxışından İmam və İmamət
  • İslamın ekonomik sistemi
  • Tanrı‌nı tanımaq
  • Töhid
  • İnsan Qur'anda
  • İslami dövlətin para qaynaqları
  • Şərq filosofları‌nın düşüncəsində İlliyət
  • İslamın siyasi sistemi
  • İslamın siyasi düşüncə‌lərinə ötəri bir baxış
  • İslam siyasi düşüncəsi və mədinətun-Nənbi
  • Tüzih ul-Məmsail risaləsi
  • həc əməllə‌ri və əhkamı rəsaləsı
  • Usul elmində tədqiqatlar
  • İdalət mizanı
  • Təhzibi- Nəfs

İran türkləri və Qarabağ haqda fitvası[redaktə]

Əsədullah Bayat İranda yaşayan Azərbaycan türklərinin haqları barədə, habelə Qarabağın ermənilər tərəfindən işqal olunmasına görə fitva verib. Fitvada türklərin öz hüquqi haqlarını almaqda lazımi işləri görməkdə mucaz sayılıblar. Qarabağ işğalını isə qəbul olunmaz bilərək bütün müsəlmanları o torpaqların azad edilməsinə yardım göstəməyə çağırıb.

Həmçinin bax[redaktə]

Ayətullah Bəyatın Rəsmi vebsaytı