Abbas Kiarostami

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kiarostami & Bavi Crop.jpg

Abbas Kiarostami (Farsca: عباس کیارستمی; tələffüz: abˈbɑːs keˈjɑː.rɔs.taˌmiː; İngilis, Fransız və Alman dillərində: Abbas Kiarostami, 22 iyun 1940, Tehran, İran), dünya miqyasında tanınan və təqdir edilən İranlı rejissor, ssenaristdir. 1970-ci ildən bu yana kino sahəsində işləyən Kiarostami qısa film və sənədli filmlər də daxil olmaqla 40-dan çox film üzərində işləmişdir. Xüsusilə Koker Trilogiyası, Albalı dadı (film, 1997)Külək bizi sovuracaq filmləri ilə öz üzərinə diqqət toplaya bilmişdir.

Əsasən ssenarist, rejissor olaraq tanınan Kiarostami şair, fotoqraf, rəssam olaraq da işləmişdir.

İran kinosunda 1960-cı illərin sonlarında başlayan və Füruğ Fərruxzad, Sohrab Şahit Sales, Bəhram Beyzayi və Pərviz Kimyavi kimi rejissorların da daxil olduğu İran Yeni Dalğa cərəyanı rejissorlarındandır. Bu cərəyanın rejissorlarının səciyyəvi xüsusiyyəti bəzilərinin poetik dialoqlardan istifadə, siyasi və fəlsəfi mövzularla bağlı alleqorik hekayələr anlatma tərzidir.

Uşaq obrazlarından istifadə etmək, sənədli film tərzində nəqletmə, kənd bölgələrində cərəyan edən hadisələr, maşınların içində olan dialoqlar və adətən sabit kameradan istifadə Kiarostaminin ən əsas xüsusiyyətlərindəndir. Dialoqlarında, film adlarında və mövzularında İran ədəbiyyatından, İran şeirindən geniş istifadə edir.

Həyatı[redaktə]

Tehranda doğulmuşdur. İncəsənətlə ilk əlaqəsi şəkil çəkmək olmuşdur. 18-19 yaşlarınadək rəsm çəkməyə davam etmişdirş 18 yaşında Tehran Universitetinin İncəsənət fakültəsinə daxil olmazdan bir qədər əvvəl bir rəsm müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. Universitetdə rəssamlıqdizayn üzrə təhsil almışdır. Oxumaqla bərabər yol polisi vəzifəsində də işləyib. 1960-cı illərdə rəssam, dizayner və illustrator kimi reklam sahəsində də işləmiş, posterlərin dizaynını etmiş,reklamlar hazırlamışdır. 1962-1966-cı illərdə İran televiziyası üçün təxminən 150 reklam çəkmişdir.1960-cı illərin sonlarında filmlərə adlar hazırlamağa və uşaq kitabları üçün rəssamlıq etməyə başladı.

1969-cı ildə evləndiyi Parvin Amir-Gholidən 1982-ci ildə boşanır. Bu evlilikdən Əhməd (doğum 1971) və Bəhmən (doğum 1978) adlarında iki oğlu dünyaya gəlmişdir. Bəhmən Kiarostami 15 yaşında "Journey to the Land of the Traveller" (1993) adlı sənədli filmi çəkərək rejissorluğa başlamışdır. Kiarostami 1979 İslam İnqilabından sonra ölkəni tərk edərək qərb ölkələrinə gedən bir çox rejissorlardan fərqli olaraq İranda qalmağı üstün tutan az sayda rejissorlardandır.

Özü də bunun karyerasında verdiyi ən mühüm qərarlardan biri olduğuna və İranda yaşamağın və milli kimliyinin rejissor olaraq bacarığını möhkəmləndirdiyinə inanır:

"Bir ağacı kök saldığı yerdən ayırıb başqa yerə aparsanız ağac artıq meyvə verməz. Versə də öz yerində verdiyi meyə qədər gözəl olmaz. Məncə, ölkəmi tərk etmiş olsaydım eynilə o ağac kimi olardım."

Kiarostami gözlərinin işığa qarşı həssas olması səbəbi ilə adətən tünd rəngli eynək və ya günəş eynəyi taxır. Rejissor 2000-ci ildə San Fransisko Film Festivalında ona verilən və ömürlük uğur mənasını daşıyan Akira Kurosava Mükafatını İran kinosuna verdiyi töhfələrə görə İranlı aktyor Bəhruz Vüsuqiyə verməklə hər kəsi təəccübləndirmişdir.

Kino fəaliyyəti[redaktə]

1970-ci illər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]