Diş

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İnsanın dişləri
Dişin quruluşu

Diş — canlılarda ərzağın ilkin mexaniki emalı üçün orqanizmin bir hissəsi. Heyvanlarda həmçinin müdafiə və hücum silahı. İnsanda danışıq instrumentlərindən biri və gülüş atributu kimi də istifadə edilir.

Dişin içərisində sinir sistemi və qan keçən züsusi mateerial vardır. Süd və daimi dişlər vardır. İnsanın 28 vacib və 4 vacib olmayan dişi olur. Daimi dişlərin 8 kəsici, 4 qaflan, 8 kiçik orta və 8-12 böyük orta dişləri olur. Körpə uşaqlarda 3 aydan başlayaraq 1 yaşına qədər süd dişləri çıxır. Uşaqlarda 6 yaşdan 12 yaşına qədər süd dişləri daimi dişlərlə əvəz edilməyə başlayır. Süd dişləri 20 ədəd olur : 8 kəsici, 4 qaflan və 8 orta dişlər. Bəzi hallarda normal 32 əvəzinə 33 diş də olur.

Dişin funksiyaları[redaktə]

Üzərilərinə düşən vəzifələrə görə dişlər 4 növə bölünürlər:

  • Kəsici dişlər — qabaq dişlər. Körpə uşaqlarda birinci meydana gəlir, yeməyi tutmaq və parçalamaq üçün nəzərdə tutulub ;
  • Qaflan dişləri — konusvari dişlər, yeməyi tutmaq və daha tez parçalamaq üçün nəzərdə tutulub ;
  • Orta dişlər
  • Ağıl dişləri – sonda yerləşən dişlər, yeməyi sürtmək üçün nəzərdə tutulub.

Dişin inkişafı[redaktə]

Ağız boşluğunun gigiyenası[redaktə]

Ağız boşluğunun gigiyenası dişlərin kariesinin, ginqvitinin, paradontozunun, ağızda pis iyin və digər stomatoloji xəstəliklərin qarşısını almaq üçün lazımdır. Ona gündəlik dişlərin təmizlənməsi və həkim tərəfindən xüsusi təmizlənmə daxildir.

Həkim tərəfindən diş ətrafında yaranan diş daşının (mineral çöküntü) mexaniki təmizlənir. Diş daşı hətta dişlərin gündəlik təmizlənməsi zamanı da meydana gəlir.

Körpə uşaqların dişlərinin təmizlənməsi üçün xüsusi dental salfetkalardan istifadə eduilir.

Diş xəstəlikləri[redaktə]

Maraqlı faktlar[redaktə]

Diş insan orqanizminin ən bərk hissəsidir.

Həmçinin bax[redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə]

  • Ash, Major M. and Stanley J. Nelson, 2003. Wheeler’s Dental Anatomy, Physiology, and Occlusion. 8th edition. ISBN 0-7216-9382-2.
  • Cate, A.R. Ten. (1998) Oral Histology: development, structure, and function. 5th ed.
  • Neville, B.W., D. Damm, C. Allen, J. Bouquot, 2002. Oral & Maxillofacial Pathology. Second edition. ISBN 0-7216-9003-3.
  • Загорский В. А.Частичные съёмные и перекрывающие протезы. Moсква, Медицина, 2007