Karl Qustav Yunq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
KARL QUSTAV YUNQ
Carl-Jung-mod.jpg
Doğum tarixi: 26 iyul, 1875
Doğum yeri: Kesvil
Vəfatı: 6 iyun, 1961
Vəfat yeri: Küsnaxt

Karl Qustav Yunqİsveçrə psixoloqu, mədəniyyət fəlsəfəsinə dair bir sıra əsərlərin müəllifi, dərin psixologiyanın banisi.

Karl Qustav Yunq psixologiya elminin öndə gedən dünyada ən taninmiş və bir o qədər də dəyərli elm adamlarından biridir. 26 iyun 1875-ci ildə İsveçrənin Konstans gölü yaxınlığında yerləşən kiçik bir qəsəbə olan Kessvilldə anadan olmuşdur.Atası protestant bir rahib olan Yunqun kiçik yaşlarda özünə qapalı bir uşaq olduğu, xəyallarla dolu bir uşaqlıq keçirdiyi söylənilir.

Ailə keçmişində çoxlu sayda sayda din adami olan Yunq əvvəlcə din adami olmağa qərar versə də sonra Bazel ve Zurix universitetlərinə girdi.1902-ci ildə universiteti qurtarıb həkim oldu.Bu vaxtı şüuraltı komplekslərə xitab edən sözlü çağrışım testi ilə bir anda tibb dünyasının marağına səbəb oldu.Çagrışım testinə görə terapevt daha öncə hazırladığı bir siyahıdan sözləri oxuyur və xəstədən sözləri eşitdiyi zaman ağlına gələn ilk şeyi söyləməsini istəyirdi.Bu sözlərdən xəstə üçün əhəmiyətli olan önəm daşıyanları süuraltı kompleksləri hərəkətə gətirərək şüur aximinda durğunluq yaradir və saniye ölçən ilə ölçülən çağrışım vaxtı artır.

Yunq 1907-ci ildə Vyanaya gedərək Freydlə ilk dəfə görüşmə fürsəti tapdi.Həyəcanla bir-birlərinə fikirlərini dedikləri aralıqsız 12 saat davam edən bu görüşmədən sonra dostluqları və yaxınlıqları artaraq davam etdi.Yunq Freydi bir ata kimi,Freyd də Yunqu bir oğul kimi sevməyə başladı.

Freyd öz əsəri olan psixoanalizi gələcək nəsillərə çatdırmaq üçün özünün varisi kimi gördüyü Yunqa əmanət etməyə hazırlaşırdı.1909-cu ildə psixoanalizi tanıtmaq üçün dəvət edildikləri Amerikaya getdilər.Bu vaxt bir-birlərinin düşüncələrini analiz edib, bəzi məsələləri müzakirə edərək bütün vaxtlarını bərabər keçirirdilər.Müəyyən vaxtdan sonra aralarında fikir ayrılıqları yaranmağa başladı. 1912-ci ildə Yunq "Şüuraltının psixologiyasi" kitabını çap etdirdikdən sonra Freydlə münasibəti sona çatdı.Çünki Yunq Freydin libidonun sadəcə cinsi meyldən gələn bir enerji olaraq dəyərləndiridiyi teorisini dar görüşlü və insana aid bütün gerçəkliyi və zənginliyi əks etdirməkdən uzaq olan bir fikir kimi dəyərləndirdi. 19111914-cü illər arasında Beynəlxalq Psixoanaliz Dərnəyinin sədrliyindən istefa verəndən sonra analitik psixoloji nəzəriyələrin əsasını qoydu. 1921-ci ildə çap etdirdiyi "Psixoloji tiplər" adlı əsərində şüurun başlica 4 əsas fərqli modelini və daxilə dönən xaricə dönən şəklində fərqliləşən davraniş modellərinin olduğunu bildirdi.Daha sonrakı illərdə şüuraltının fərdi və kollektiv şüuraltı olaraq 2 növünün olduğunu iddia edirdi.O şəxsiyyəti kişidə qadın ruhunu əks etdirən anima,qadında isə kişi ruhunu əks etdirən animus kompleksləri şəklində 2 növə ayırdı.Kollektiv şüuraltı arxetiplər adlandırdığı insan irqinin varolduğu dövr ərzində yaşadığı təcrübələrin bir varisi olaraq doğuşdan əmələ gələn enerji ilə yüklü obyektlərdən ibarət idi.


Yunq 1913-cü ildən sonra insan davranışını araşdırmaq,yerli mədəniyyətləri öyrənmək məqsədilə sırayla Şimali Afrika,Arizona,New meksiko,Kenyaya getdi.Ömrünün qalan qismini şüuraltının mexanizminin fenomenlərini araşdırıb yazaraq konfraslar verərək keçirtdi.

1961-ci ildə 86 yaşında ikən vəfat etdi.Yunq olduqca çox danişan fərqli mövzularda dərin bilgi sahibi,yumoristik,səmimi bir insan olduğu söylənilir.80 yaşınadək idmanla da məşğul olduğu söylənilir.

Yaradıcılığı[redaktə]

"Şərq təfəkkürü ilə Qərb təfəkkürünün fərqi" məqaləsi Karl Qusrav Yunqun ""Böyük qurtuluşun Tibet kitabı"na psixoloji şərhlər" əsərinin birinci hissəsini təşkil edir. Əsər 1939-cu ildə yazılmış və ilk dəfə 1954-cü ildə çap edilmişdir.

Həmçinin bax[redaktə]