Mixail Xodorkovski

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Mixail Xodorkovski
rus. Михаил Ходорковский
M.B.Xodorkovski 2001-ci ildə
M.B.Xodorkovski 2001-ci ildə
Doğum tarixi: 26 iyun 1963 (1963-06-26) (51 yaş)
Doğum yeri: Moskva, RSFSR, SSRİ
Vətəndaşlığı: Flag of the Soviet Union.svg SSRİFlag of Russia.svg Rusiya
Sayt: khodorkovsky.ru

Mixail Borisoviç Xodorkovski (26 iyun 1963, Moskva) — rusiyalı sahibkar, ictimai xadim, publisist. Hal-hazırda Segejada (Kareliya Respublikası) ümumi rejimli koloniyada 11 illik azadlıqdan məhrum edilmə cəzasını çəkir [1].

Həyatı[redaktə]

1997—2004-cü illərdə "YUKOS" neft şirkətinin əsas sahibi və rəhbəri olmuşdur. 2003-cü ildə həbs olunub. Həbs olunduğu zaman dünyanın ən zəngin insanlarından biri olmuşdur[2][3][4]. 2005-ci ildə məhkəmə barəsində hökm çıxararaq dələduzluq və başqa cinayətlərin törədilməsində təqdirli bilmişdir. "YUKOS" şirkəti müflis elan edilmişdir. 2010-2011-ci illərdə Xodorkovski barəsində yeni hallara görə yeni hökm verilmişdir.

Xodorkovskinin cinayət təqibi Rusiya və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ziddiyyətli qiymət aldı: bəziləri Xodorkovskinin ədalətli şəkildə məhkum olunduğunu, digəriləri siyasi motivlərlə təqib olunan vicdan məhbusu hesab edirlər.[5][6][7]

"Beynəlxalq amnistiya" Xodorkovski və onun həmkarı Platon Lebedevə "Vicdan məhbusu" statusu vermişdir.[8]. Avropa insan haqları məhkəməsi 2011-ci ilin mayında çıxardığı qərarında həbs zamanı prosedur pozuntularının olduğunu, ibtidai istintaq və məhkəmə baxışı, həbsdə saxlanılmaya dair şikayətlərə baxılma zamanı insan ləyaqətini alçaldan faktların mövcudluğunu müəyyən etmiş.[9]. Eyni zamanda AİHM hesab etmişdir ki, Xodorkovskinin cinayət təqibinin siyasi motivlərinin təkzibedilməz sübutları təqdim olunmamışdılar.[10][11][12].

24 iyul 2012-ci ildə Xodorkovskinin şikayəti əsasında Rusiya Federasiyası Ali Məhkəməsinin hakimi V.M. Lebedev tərəfindən nəzarəti icraatı başlandığı məlum oldu[13]. 20 dekabr 2012-ci ildə Moskva şəhər məhkəməsinin rəyasət heyəti qanunvericiliyin liberallaşması ilə əlaəqdar həbs müddətini 13 ildən 11 ilədək azaltmışdır. 29 may 2013-cü ildə usiya Federasiyası Ali Məhkəməsi Xodorkovski və Lebedevə daha yüngül cəzanın təyin olunmasının mümkünlüyü ilə əlaqədar yenidən nəzarət icraatına başladı[14].

Qüvvədə olan hökmlərə əsasən Xodorkovski azadlığa 25 oktyabr 2014-cü ildə çıxmalı idi.[1]. Ancaq Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinin 20 dekabr 2013-cü il tarixli sərəncamı ilə o əfv olunaraq azadlığa çıxdı.[15]

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 Суд смягчил приговор М. Ходорковскому и П. Лебедеву :: Политика :: Top.rbc.ru
  2. The 500 richest people in the world, according to Forbes magazine (ing.)
  3. World’s Richest People 2004. Mikhail Khodorkovsky
  4. World’s Richest People 2003. Mikhail Khodorkovsky
  5. Каспаров. Ru | Михаил Ходорковский
  6. Аргументы и Факты
  7. [1][2]
  8. Russian businessmen declared prisoners of conscience after convictions are upheld, Amnesty International, 24 May 2011
  9. "ОБОБЩЕНИЕ - Через 6 лет после осуждения Ходорковского ЕСПЧ не нашел в его аресте политики". 2013-02-15 tarixində ilkin mənbəyindən arxivləşdirildi. http://www.webcitation.org/6ERXnqLyn. İstifadə tarixi: 2013-02-13. 
  10. CASE OF KHODORKOVSKIY v. RUSSIA (Application no. 5829/04), JUDGMENT, STRASBOURG, 31 May 2011
  11. ЕСПЧ не признал дело Ходорковского политически мотивированным. — РИА Новости, 31 мая 2011 года
  12. Дело ЮКОСА — ЕСПЧ не признал политически мотивированным уничтожение компании ЮКОС
  13. Глава Верховного суда вмешался в дело М. Ходорковского и П. Лебедева :: Общество :: Top.rbc.ru
  14. http://www.interfax.ru/russia/txt.asp?id=309544
  15. Указ о помиловании Михаила Ходорковского, 20 декабря 2013 года, 12:00