Nobel mükafatı
Nobel mükafatı, isveç dilində "Nobelpriset" - dəyərli elmi tədqiqatlar,inqilabi ixtiralar,mədəniyyətə və ya cəmiyyətin inkişafına edilən zəngin töhvəyə görə verilən nüfuzlu beynəlxalq mükafat.
27 noyabr 1895-ci ildə Alfred Bernard Nobelin vəsiyyəti əsasında təsis edilmişdir. Alfred Bernard Nobelin ölümündən sonra qalan kapital Nobel fondunu təşkil etmişdir. Həmin kapital və fondun yaranmasında Nobel qardaşları şirkətinin səhmindən əldə edilən gəlir Nobel fondunun çox hissəsini təşkil etmişdir.1901-ci ildən verilir.
Nobel mükafatının məbləği hal-hazırda təxminən $1mln. 450 min-ə bərabərdir.
Mükafat Alfred Nobelin vəsiyyətinə əsasən aşağıdakı beş sahə üzrə verilməlidir:
- Nobel Kimya Mükafatı
- Nobel Fizika Mükafatı
- Nobel Tibb və Fiziologiya Mükafatı
- Nobel Ədəbiyyat Mükafatı
- Nobel Sülh Mükafatı
Bundan başqa vəsiyyətdən kənar 1969-cu ildən başlayaraq İsveç Bankının təşəbbüsü ilə Nobel İqtisadiyyat Mükafatı da verilir. Onun təltif qaydası digər sahələrdə olduğu kimidir.
Laureat " Nobel xatirə mühazirəsi " söyləməlidir.O sonradan Nobel Fondu tərəfindən xüsusi cilddə nəşr edilir.
[redaktə] Mükafat Kateqoriyaları
| Medal | Kateqoriya | Xarakterisitkası |
|---|---|---|
| Nobel Fizika Mükafatı | "Fizika üzrə ən mühüm kəşf və ya ixtira edən şəxsə" Royal Swedish Academy of Sciences tərəfindən təltif olunub | |
| Nobel Kimya Mükafatı | "Kimya üzrə ən mühüm kəşf və ya ixtira edən şəxsə" Royal Swedish Academy of Sciences tərəfindən təltif olunub | |
| Nobel Tibb və Fiziologiya Mükafatı | "Fiziologiya və Tibb üzrə ən mühüm kəşf və ya ixtira edən şəxsə" Karolinska Institutet tərəfindən təltif olunub . | |
| Nobel Ədəbiyyat Mükafatı | "Ədəbiyyat üzrə idealistic meyldə ən məşhur işin müəllifinə" Swedish Academy tərəfindən təltif olunub . | |
| Nobel Sülh Mükafatı | "Millətlər arasında ən çox və ya ən yaxşı ictimai işlər görən şəxsə" Norwegian Nobel Committee tərəfindən təltif olunub | |
| Nobel İqtisadiyyat Mükafatı | Rəsmi olaraq The Sveriges Riksbankın Alfred Nobelin şərəfinə İqtisadiyyat elmləri üzrə medalıadlanır. Bu mükafat da İqtisadiyyat üzrə ən mühüm və ya məşhur kəşf və ya ixtira edən şəxsə" Royal Swedish Academy of Sciences tərəfindən təltif olunub |
[redaktə] Mənbələr
