Nobel mükafatı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Nobel mükafatı medalı
Alfred Nobel

Nobel mükafatı (isv. Nobelpriset, ing. Nobel Prize) — dəyərli elmi tədqiqatlar, inqilabi ixtiralar, mədəniyyətə və ya cəmiyyətin inkişafına edilən zəngin töhfəyə görə verilən nüfuzlu beynəlxalq mükafat.

Alfred Nobel 1833-cü il oktyabrın 21-də İsveçin Stokholm şəhərində, mühəndis ailəsində anadan olmuşdur. O, kimyaçı, mühəndis və ixtiraçı kimi tanınmışdır. Əldə etdiyi gəlirin böyük hissə onun 355 ixtirasının (o cümlədən dinamitin kəşfinin) payına düşür.

1888-ci ildə Alfred Nobel fransız qəzetində özünə həsr edilmiş, jurnalistlərin səhvə görə çap olunmuş "Ölüm taciri dünyanı dəyişdi" adında nekroloqu oxudu. Bu məqaləni oxuduqdan sonra Nobel öz fəaliyyətindən qalan izin barədə fikirləşməyə başladı. Bundan sonra o, öz vəsiyyətini [1] dəyişmək qərara gəldi. Alfred Nobel 1896-cı ilin dekabrın 10-da İtaliyanın San-Remoşəhərində beyindaxili qansızmasından[2] vəfat etmişdir.

27 noyabr 1895-ci ildə Alfred Bernard Nobelin vəsiyyəti əsasında təsis edilmişdir. «Compuart» jurnali.

Alfred Bernard Nobelin ölümündən sonra qalan kapital Nobel fondunu təşkil etmişdir. Həmin kapital və fondun yaranmasında Nobel qardaşları şirkətinin səhmindən əldə edilən gəlir Nobel fondunun çox hissəsini təşkil etmişdir.Bu gəlir 1901-ci ildən verilməyə başlamışdır.

Nobel mükafatının məbləği hal-hazırda təxminən $1mln. 450 min-ə bərabərdir.

Mükafat Alfred Nobelin vəsiyyətinə əsasən aşağıdakı alti sahə üzrə verilməlidir:

  1. Kimya üzrə Nobel mükafatı
  2. Fizika üzrə Nobel mükafatı
  3. Fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı
  4. Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı
  5. Nobel Sülh mükafatı
  6. İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı

Bundan başqa vəsiyyətdən kənar 1969-cu ildən başlayaraq İsveç Bankının təşəbbüsü ilə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı da verilir. Onun təltif qaydası digər sahələrdə olduğu kimidir.

Laureat "Nobel xatirə mühazirəsi" söyləməlidir. O sonradan Nobel Fondu tərəfindən xüsusi cilddə nəşr edilir.

İstinadlar[redaktə]

  1. Golden, Frederic (16 October 2000), "The Worst And The Brightest", 'Timemagazine (Time Warner), http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998209,00.html. Retrieved on 9 aprel 2010. 
  2. Sohlman, Ragnar (1983). {{{title}}}, 13.

Xarici keçidlər[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]