Qayçı

Qayçı — müxtəlif materialları kəsmək üçün alət və ya maşın. E.ə. III əsrdən məlumdur. İlk qayçılar qövsəoxşar, yaylı metal lövhə ilə birləşdirilmiş 2 bıçaqdan ibarət olmuşdur. Qayçının əsas işlək pissəsi materialı kəsən bir cüt (yaxud bir neçə cüt) bıçaqdır. Əl qayçısı ilə parça, kağız və b. materiallar kəsilir. Məişətdə və tibdə işlədilən, həmçinin çilingər, dərzi və s. qayçıları da olur. Müxtəlif materialları kəsmək uçün stasionar və gəzdirilə bilən (diskli və düzxətli bıçaqları olan) quruluşlar tətbiq edilir. Metaldan hazırlanmış təbəqə və zolaq materiallar, borular, fasonlu prokat profillər və s. daha güclü maşınlarda kəsilir.

Müxtəlif növ qayçılar — tikiş qayçısı, mətbəx qayçısı, kağız kəsmək üçün qayçı

Dəmirkəsən qayçı

Hidravlik qayçı ilə iş

Maşın qayçısı elektrik (daha çox işlədilir), hidravlik, yaxud pnevmatik intiqallı, həmçinin köməkçi mexanizmləri olan avadanlıqdır. İşlək hissənin quruluşuna görə paralel bıçağlı, maili və dairəvi (diskli) qayçılar var. Kəsmə qüvvəsi 25 Mn (2500 tq) olan belə maşınlarda qalınlığı 60 mm-ə) qədər polad təbəqələr, diametri 165 mm-dək dairəvi prokatı kəsmək olar. 5 mm-dək qalınlıqlı polad təbəqələri kəsən, kütləsi 8 kq-dək, gücü 1 kvt-dək olan qayçılar mexanikləşdirilmiş əl maşınlarına aiddir.