Rudiment orqanlar
Rudiment orqan — bədənin inkişafdan qalmış hissəsi. Korlaşmış strukturlar, təkamülə görə, canlılarda zaman içərisində işlevsizleşerek iz halında qalmış strukturlardır. Bəzi korlaşmış orqanlar, zamanla ev sahibi orqanizmlər tərəfindən əsl funksiyalarından fərqli vəzifələrdə istifadə edilmək üçün evrimleşebilirler.
Korlaşmış strukturlara heyvanlar aləmində geniş şəkildə rast gəlinir. Darvin , "Bədəninin bir hissəsi inkişaf etməmiş və ya əsas halında qalmamış bir yüksək heyvana rast gəlmək demək olar ki, qeyri-mümkündür," demişdir. [1]
Balinalardan və cetacea komandasının digər üzvlərində vücüdun arxa hissəsində basdırılmış qıçlar olur. [2] Bunlar quruda yaşayan atalarından miras qalmışdır. [3]
İlanların artıq bel sümüyü, it baş barmağı, xərçənglərin arxa ayaqlarının arasındakı kiçik quyruğu və kor heyvanlar ilə uça bilməyən quş qanadı (Dəvə quşu, Emu və Pinqvin kimi) da sayıla biləcək digər korlaşmış orqanlar arasındadır.
Apandis, incə bağırsağın qalın bağırsağa açıldığı bölgədə yerləşən barmaq şəklində kor bir genişləməni. Dovşan və at kimi heyvanlarda sellülozanın həzmindən məsuldur. İnsanda appendisit vəzifələri mövzusunda dəqiq məlumatlar olmamaqla birlikdə biliminsanları arasında məşhur qanı, insan apandisin təkamül müddətdə yavaş yavaş yox olduğu istiqamətindədir. [4]
Büzdüm sümüyü , pelvis döşəməsini təşkil əzələlər üçün bir yapışma bölgəsi olaraq funksiya görər.
Qulaq əzələləri , daxili və xarici əzələlər olmaq üzrə ikiyə ayrılar. Bu əzələlər toynaklıların və yırtıcı etoburların qulaq kepçelerini hərəkət etdirmələrini fayda, insanlarda isə qulaq şəklinin yaranması üçün lazımlıdır.
Plantaris əzələsi , insanlarda proprioseptif funksiyalar üçün xüsusiləşmiş bir əzələdir.
Yirmiyaş Dişi , bəslənmə vərdişlərinin dəyişməsi səbəbiylə daha az istifadə çənə kafi genişliyə ulaşamamasına bağlı olaraq bəzən problem oluşturabilmektedir.
Qaynaqlar [redaktə]
- ↑ Darvin, Charles (1859). On the Origin of Species by Means of Natural Selection . John Murray: London.
- ↑ Bejder L, Hall BK (2002). "Limbs in whales and limblessness in other vertebrates: mechanisms of Evolutionary and developmental transformation and loss". Evol. Nəhəng. 4 (6): 445-58.
- ↑ When whales had legs Scientificamerican.com. Giriş: 24 Mart 2012.
- ↑ While the specific functions of the human appendix remain unclear, there is general agreement among scientists that the appendix is gradually disappearing from the human species over Evolutionary time. "Appendix." Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopaedia Britannica , 2011.
 |
Biologiya ilə əlaqədar olan bu məqalə qaralamadır. Məqalə məzmununu zənginləşdirərək Vikipediyaya kömək edin. Etdiziniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın. |
