Tervel xan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Tervel xan
bolq. Тервел
Tervel xan
Tervel xan ikonası[1]
Bayraq
Birinci Bulqar dövlətinin II imperatoru
701 — 715
Sələfi: Asparux xan
Xələfi: Kormesi xan
 
Dini: Tenqriçilik, bolqar kilsəsinə əsasən xristian[2]
Təvəllüdü: ~675
Vəfatı: 715
Sülalə: Dulo sülaləsi
Atası: Asparux xan
Həyat yoldaşı: Anastasiya
Uşaqları: Kormesi xan

Tervel xan(bolq. Тервел) 700-715-ci illər arasında hökm sürən Birinci Bulqar dövlətinin ikinci xanı.

Həyatı[redaktə]

Asparux xanın oğludur və onun ölməsi üzərinə xan olmuştur. Bizans mənbələrində adı ilk dəfə 704-cü ildə keçir. II Yustiniana taxtına yenidən sahib olması üçün kömək etmiş, qızı Anastasiya ilə evlənmişdir. 717-718-ci illərdəki Ərəblərin İstanbul mühasirəsində Ərəblərə qarşı qələbə qazandığı üçün, Avropanın qurtarıcısı ləqəbi ilə tanınmışdır.[3][4][5][6] Tervel xan, II Yustinianın Bizans üsyançıları tərəfindən edamından sonra Frakiyanı işğal etmiş və İstanbulu yağmalamışdı.[7] Tervel xan Bizans imperatoru III Feodosi ilə 716-ci ildə Birinci Bulqar dövləti ilə Bizans arasındaki sərhədi müəyyən etmişdi.[8] Onun dövründə Madara atlısı əsəri divara qazınmışdır.

Bizansla münasibət[redaktə]

25 may 717-ci ildə imperator III Leonun taxta çıxmasından sonra 200,000 əsgər və 2500 gəmidən ibarət ərəb ordusu İstanbulu mühasirəyə başlamışdı. Tervel xan Leonun köməyinə çataraq ərəbləri məğlub etməyə nail oldu. 719-cu ildə II Anastasiyə kömək etməyə söz versə də, xalq tərəfindən dəstəklənmədiyini görüb əl çəkmişdi..

Toponimlər[redaktə]

Antarktikada yerləşən Livinqston adasında Tervel təpəsi onun şərəfinə adlanmışdır.

İstinadlar[redaktə]

  1. Свети благоверен цар Български Тривелий - Хан Тервел
  2. Свети благоверен цар Български Тривелий - Хан Тервел
  3. Exposition, Dedicated to Khan Tervel
  4. НИМ представя изложбата "Кан Тервел – спасителят на Европа"
  5. Bulgaria at Sleedh Look encyclopedia
  6. Кан Тервел – спасителят на Византия и ЕВРОПА
  7. Obolenskiy, Dimitri Dimitriyeviç (1974). The Byzantine commonwealth: Eastern Europe, 500-1453, Londra. ISBN 0-297-00343-7. sf. 93
  8. Златарски, Васил Николов (1970). История на българската държава през Средните векове. Т.1 Първо българско царство. Ч.1 Епоха на хуно-българското надмощие (679-852), С. 1918, 3 изд. sf. 243