Turac
| Turac | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
| Latın dilində adı | ||||||||||||||||||||
| Francolinus francolinus (Linnaeus, 1766) | ||||||||||||||||||||
| Yarımnövləri | ||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||
|
Turac (latınca Francolinus francolinus L.) Nadir oturaq növdür. Azərbaycanda Lənkəran ovalığının şimal-şərqində (Qızılağac qoruğu), Kür-Araz düzənliyinin ayrı-ayrı hissələrində təsadüf edir. Kolluq bitkiləri ilə örtülü sahələr, pambıq tarlalarında, bağlarda, bağçalarda, dənli bitkillər səpilmiş tarlalarda, Kür boyunca tuqaylarda tez-tez rast gəlinir. 1947-1950-ci illərdə 600 min fərd, 1958–1962-ci illərdə – 100 min fərd, 1992-ci ildə – 4 min fərd turac olmuşdur. Hazırda Qızılağac qoruğunda turacın böyük populyasiyası qeydə alınmışdır.
Mündəricat |
[redaktə] Çoxalması
Monoqam quşdur. Bir yaşında çoxalmağa başlayır. Cücəli quşdur. Cütlər fevralın axırında əmələ gəlir. Yuvaya 8-12 yumurta qoyur. Balalar mayın axırı – iyulun əvvəlində yumurtadan çıxırlar. Cavan quşlar ildə bir dəfə, yaşlılar isə ildə iki dəfə yumurta qoyur. Turac çaqqal, tülkü, qamışlıq pişiyi, bataqlıq belibağlısının qidasını təşkil edir.
[redaktə] Sayının dəyişilmə səbəbləri
Yaşayışı üçün əlverişli sahələrin azalması, yuvaların mal-qara tərəfindən tapdalanması. Ot və kolluqların biçilməsi və yandırılması. Çox aşağı temperaturlu qışın dövri olaraq təkrarlanması, bu zaman aclıqdan külli miqdarda quş tələf olur. Eləcə də brakonyerlik.
[redaktə] Qorunması üçün zəruri tədbirlər
Qorunma qaydalarına əməl edilməsinə nəzarət. Yasaqlıqlar təşkil etmək, turacın volyer şəraitdə çoxalmasını həyata keçirmək, xalq arasında təşviqatı gücləndirmək. Quşların yemləndirilməsini təşkil etmək. Brakonyerliklə mübarizə.
[redaktə] Yarımnövləri
- F. f. arabistanicus
- F. f. asiae
- F. f. billypayni
- F. f. bogdanovi
- F. f. festinus
- F. f. francolinus
- F. f. henrici
- F. f. melanonotus
- F. f. parkerae
- F. f. parkerael
