Turac

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Turac
Turac
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Quşlar
Yarımsinif: Neognathae
Dəstə: Toyuqkimilər
Fəsilə: Qırqovulkimilər
Yarımfəsilə: Kəklikkimilər
Cins: Turaclar
Növ: Turac
Latın dilində adı
Francolinus francolinus (Linnaeus, 1766)
Yarımnövləri
10 yarımnövü var (Mətnə bax)

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 175974
MBMM 9023
Francolinus francolinus

Turac (latınca Francolinus francolinus L.) Nadir oturaq növdür. Azərbaycanda Lənkəran ovalığının şimal-şərqində (Qızılağac qoruğu), Kür-Araz düzənliyinin ayrı-ayrı hissələrində təsadüf edir. Kolluq bitkiləri ilə örtülü sahələr, pambıq tarlalarında, bağlarda, bağçalarda, dənli bitkillər səpilmiş tarlalarda, Kür boyunca tuqaylarda tez-tez rast gəlinir. 1947-1950-ci illərdə 600 min fərd, 19581962-ci illərdə – 100 min fərd, 1992-ci ildə – 4 min fərd turac olmuşdur. Hazırda Qızılağac dövlət təbiət qoruğunda turacın böyük populyasiyası qeydə alınmışdır.

Çoxalması[redaktə]

Monoqam quşdur. Bir yaşında çoxalmağa başlayır. Cücəli quşdur. Cütlər fevralın axırında əmələ gəlir. Yuvaya 8-12 yumurta qoyur. Balalar mayın axırı – iyulun əvvəlində yumurtadan çıxırlar. Cavan quşlar ildə bir dəfə, yaşlılar isə ildə iki dəfə yumurta qoyur. Turac çaqqal, tülkü, qamışlıq pişiyi, bataqlıq belibağlısının qidasını təşkil edir.

Sayının dəyişilmə səbəbləri[redaktə]

Yaşayışı üçün əlverişli sahələrin azalması, yuvaların mal-qara tərəfindən tapdalanması. Ot və kolluqların biçilməsi və yandırılması. Çox aşağı temperaturlu qışın dövri olaraq təkrarlanması, bu zaman aclıqdan külli miqdarda quş tələf olur. Eləcə də brakonyerlik.

Qorunması üçün zəruri tədbirlər[redaktə]

Qorunma qaydalarına əməl edilməsinə nəzarət. Yasaqlıqlar təşkil etmək, turacın volyer şəraitdə çoxalmasını həyata keçirmək, xalq arasında təşviqatı gücləndirmək. Quşların yemləndirilməsini təşkil etmək. Brakonyerliklə mübarizə etmək. Azərbaycanda təhlükədə olan quşlar siyahısına daxil edilmişdir.[1]

Yarımnövləri[redaktə]

  • F. f. arabistanicus
  • F. f. asiae
  • F. f. billypayni
  • F. f. bogdanovi
  • F. f. festinus
  • F. f. francolinus
  • F. f. henrici
  • F. f. melanonotus
  • F. f. parkerae
  • F. f. parkerael

İstinadlar[redaktə]

  1. Azərbaycanda təhlükədə olan quşlar