Vərdək vilayəti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Vərdək səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Vərdək vilayətiƏfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.

Coğrafiyası[redaktə]

Vilayətin sahəsi 8.938 km², 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi məlumata əsasən əhalisi 540.1 min nəfər[1], inzibati mərkəzi Meydanşəhr şəhəridir.[2]

Əhalisi[redaktə]

Əhalisinin 70%-ni puştunlar, 20%-ni həzaralar və 10%-ni digər xalqların nümayəndələri (kuçilər, taciklər, qızılbaşlar və s.)[3] təşkil edir.[4]

Vilayətdə puştunların böyük Vardak tayfası məskunlaşıb.[3] Bu tayfa Mayar, Mirxel (və ya Mirel) və Nuri qəbilələrindən ibarətdir.[3] Bu tayfaya mənsub insanlar Hisai-Əvvəli Behsud və Mərkəzi Behsud rayonlarında əhalinin əksəriyyətini təşkil etməklə yanaşı digər rayonlarda da yaşayırlar.[3] Həmçinin vilayətdə puştunlarına Qılzay (Xəlci) İttifaqına daxil olan Hotak və Xaroti tayfaları da yaşayırlar.[3]

Qızılbaşlar Əfqanıstana Səfəvilər və Əfşarlar imperiyası zamanı Azərbaycandan[5] köçürülmüşlər.[3] Yüksək savadlılığı ilə seçilir və dövlət idarəsi orqanlarında çalışırlar.[3] Dinləri islam (şiə qolu) dinidir.[3] Etnik kökən baxımından əsasən afşar türklərindən ibarətdirlər. Kompakt şəkildə vilayətin Hisai-Əvvəli Behsud və Dəy-Mirdad rayonlarında yaşayırlar.[3]

Taciklər viləyətin mərkəzi Maydanşəhr şəhəri ətrafında və Hisai-Əvvəli Behsud rayonunda yaşayırlar.[3]

Həzaralər şiə-islam etiqadlı türk-monqol kökənli xalqdır.[3] Vilayətin əsasən Mərkəzi Behsud, Cağatu, Nirx və Day Mirdad rayonlarında məskunlaşıblar.[3]

Kuçilər az sayda olmaqla vilayətin Cəlriz, Hisai-Əvvəli Behsud, Mərkəzi Behsud, Nirx və Dəy-Mirdad rayonlarında yaşayırlar.[3]

İnzibati quruluşu[redaktə]

Vilayət inzibati cəhətdən Meydanşəhr, Cəlriz, Hisai-Əvvəli Behsud, Mərkəzi Behsud, Dəy-Mirdad, Çəki Vərdək, Seydabad, Nirx və Cağatu rayonlarına bölünür.[4]

İstinadlar[redaktə]

  1. Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization
  2. Administrative Divisions of Countries ("Statoids"): Afghanistan
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Program for Culture & Confilict Studies
  4. 4,0 4,1 Wardak
  5. Countries and Their Cultures: Qizilbash

Həmçinin bax[redaktə]