Vikipediya:Qaralama dəftəri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Burada məqalələrin necə redaktə edilməsini öyrənin. Zəhmət olmasa sınaq üçün istədiyiniz mətni aşağıdakı xəttin altından yazın.

بورادا مقاله لرین نجه رداکته(تحریر) ائدیلمه سینی اؤیره نین. زحمت اولماسا مشق اوچون ایسته دیینیز متنی آشاغیداکی خطین آلتیندان یازین


Yuxarıda redaktə düyməsini basın və açılan boş səhifəyə istədiyiniz mətni yazın. Mətni yazdıqdan sonra "Səhifəni qeyd et" düyməsini basmağı unutmayın.

یوخاری دا  تحریر/Redaktə   دویمه سینی باسین و داخیل اولاراق بیر شئی لر مشق اوچون (قارالاماغا) باشلایین. یازدیقدان سونرا "صحیفه نی قید ائت"دویمه سینی باسماغی اونوتمایین.

Salam eleykum

Topa buludlar[redaktə]

Topa-Cumulus (Cu)- 1,5km hündürlükdə çox böyük topalar halında olur. Bəzən parçalanaraq Fractocumulus (Fs) adlanır. Bu buludlar damlalardan ibarətdir, sabit sistemdir, yağıntısızdır. Sıx yüksək , ağ topa və qülləvari zirvəsi və boz və göy rəngdə yastı əsası olan buludlardır. Ayrı-ayrı buludlar və ya böyük yağıntılar şəklində ola bilər. Adətən yağıntı düşmür.Növləri: yastı , orta , qalın. Çox müxtəlif variantları var: parçalanmış- topa-qülləvari, oroqrafik və s.

Topa buludların əməə gəlməsində başlanğıc olan axınlar sakit hava qatını hərəkətə gətirir. Əgər son hava qatında kifayət qədər su buxarı olarsa , onda ağ nazik bulud pərdəciyi əmələ gətirir ki, bunlara da topa buludların “papağı” deyilir. Papaqlar 3-4km hündürlükdə müşahidə olunur. Əgər topa buludlar genişlənməkdə davam edərsə , onun təpəsi bulud pərdəsini deşə bilər. Axırıncı isə topa buludları bürünmüş olur. Bu buludların şaquli uzunluğu: 100m-dən 1km-ə qədər dəyişir. Topa buludlar şaquli uzunluqda 2-6km-ə qədər güclü topa buludlara çevrilə bilərlər. Topa buludlar çox vaxt yayda , payızda və yazda açıq günlərdə müşahidə olunur. 

2.Topa-yağışlı-Cumulanimbus (Cb)-1,5km hündürlükdə sıx topa və tutqun olur. Bəzən parçalanaraq Fractonimbus (Fn) kəsilmiş buludunu əmələ gətirir. Topa buludların sonrakı inkişafından yaranır. Günəşin qarşısını kəsərək işıqlanmanı kəskin azaldır. Leysan yağışlar varir. Onların fonunda bir sıra hallarda göy qurşağı müşahidə olunur. Bu buludlar tufanlı buludlar da adlanır. Bu buludlar altında damlalarda və üstdə kristallardan ibarətdir. Ağ sıx , əsası tünd buludlardır. Böyük zindan, dağ və s. kimi görünür. Növləri: keçəl və tüklü göy gurulaması ilə leysan dolu tökülür. Topa-yağışlı buludların aşağı sərhəddi adətən hamar olmur və su damcılardan ibarətdir. Topa-yağışlı buıludların əsası adətən 2km –dən aşağıdır, yuxarı sərhəddi isə 13-15km-ə çata bilir . Aviasiya üçün təhlükəli olan topa-yağışlı buludlardan çox vaxt ildırımlarla müşayət olunan leysan yağışlar yağır. Təyyarələrin topa-yağışlı buludlara düşməməsi üçün uçuşları böyük hündürlükdə həyata keçirmək məqsədə uyğundur, harada ki, ildırımlı buludların üzərində 500m-dən az olmayan təhlükəsiz zonada uçmaq olar. Topa-yağışlı buludlar 50km bir-birindən uzaqda yerləşiblərsə onda onlar arasında uçuş təhlükəsizdir. Topa-yağışlı buludlar üzərində uçuş zamanı təyyarə narahat uçuş keçirə bilər və hətta boşalma , ildırım və dolu zonasına düşmə ehtimalı mümkündür. Buna görə də uçuşlar təkcə topa-yağışlı buludlarda yox Ş hətta onların altında da qadağan edilir. Bu əsas 10 bulud tiplərindən başqa 100-ə qədər bulud yarımtipləri var. Bunlardan yarılmış (filosus) , uzunsov(uncus), qarışıq(mamilos) və s.