Yanüzənlər
| Yanüzənlər | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hyperia macrocephala
|
||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
|
||||||||||
| Latın dilində adı | ||||||||||
| Amphipoda Latreille, 1817 | ||||||||||
| Yarlmdəstələri | ||||||||||
|
Yanüzənlər, amfipodlap (lat. Amphipoda) — ali xərçənglər sinfindən onurğasız heyvan dəstəsi.
Bədəninin uzunluğu 0,5—25 sm-dir. Yan, bəzən isə bel-qarın istiqamətində sıxılmışdır. Yanı üstə üzür. Dəstənin adı bu xüsusiyyətinə görə seçilmişdir. Ayrıcinsiyyətlidir. 7000 növü məlumdur. Azərbaycanda 76, o çümlədən Xəzərin Azərbaycan sahilində 66 növü yayılmışdır. Balıqların, suitilərin, quşların və s.-nin bir çoxu yanüzənlərlə qidalanır. Bəzi növləri limanların ağac dirəklərini, digəri isə balıq torlarını dağıtdığına görə zərərlidir.
Xəzər dənizində yaşayan 69 növü yerli faunadır, 4 növü (Pseudolibrotus caspius, P. Platyceras, Pontoporea affinis microphtalma, Gammaracanthus loricatus caspius) Arktika faunası qrupuna daxildir. Yanüzənlər balıqların (külmə, çapaq, çəki, xullar) qidasında mühüm rol oynayırlar.
