Yanüzənlər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yanüzənlər
Yanüzənlər
Hyperia macrocephala
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Buğumayaqlılar
Yarımtip: Xərçəngkimilər
Sinif: Ali xərçənglər
Dəstə: Yanüzənlər
Latın dilində adı
Amphipoda Latreille, 1817
Yarlmdəstələri

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMX 93294
MBMM 6821

Yanüzənlər, amfipodlap (lat. Amphipoda) — ali xərçənglər sinfindən onurğasız heyvan dəstəsi.

Bədəninin uzunluğu 0,5—25 sm-dir. Yan, bəzən isə bel-qarın istiqamətində sıxılmışdır. Yanı üstə üzür. Dəstənin adı bu xüsusiyyətinə görə seçilmişdir. Ayrıcinsiyyətlidir. 7000 növü məlumdur. Azərbaycanda 76, o çümlədən Xəzərin Azərbaycan sahilində 66 növü yayılmışdır. Balıqların, suitilərin, quşların və s.-nin bir çoxu yanüzənlərlə qidalanır. Bəzi növləri limanların ağac dirəklərini, digəri isə balıq torlarını dağıtdığına görə zərərlidir.

Xəzər dənizində yaşayan 69 növü yerli faunadır, 4 növü (Pseudolibrotus caspius, P. Platyceras, Pontoporea affinis microphtalma, Gammaracanthus loricatus caspius) Arktika faunası qrupuna daxildir. Yanüzənlər balıqların (külmə, çapaq, çəki, xullar) qidasında mühüm rol oynayırlar.