Zubr
| Зубр | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||
| Latın dilində adı | ||||||||||||||||||||||
| Bison bonasus (Linnaeus, 1758) | ||||||||||||||||||||||
| Mühafizə statusu | ||||||||||||||||||||||
 Vulnerable (IUCN 3.1) |
||||||||||||||||||||||
|
Zubr və ya Avropa bizonu (lat. Bison bonasus)— boşbuynuzlular fəsiləsindən Avropa vəhşi meşə öküzü.
Erkəklərin bədəninin uzunluğu 3,5 m-dək, süysününün hündürlüyü 1,6—1,9 m, kütləsi 700—900 kq (bəzən 1,2 t) olur. Dişiləri kiçikdir (kütləsi 400—600 kq). Rəngi müxtəlif çalarlı qonurdur. Peysərində və boynunun aşağı hissəsindəki uzun tüklər çətir, saqqal və döşünün aşağısında saçaq əmələ gətirir. Quyruğu qısadır; ucunda uzun və yumşaq fırça var. Dişilər cinsi yetkinliyə 3—4 illiyində, erkəklər isə bir qədər tez çatır. İldə bir buzov doğur. 3ubr qışda söyud, qovaq və s. ağacların qabığını, həmçinin ağac və kolların zoğ və tumurcuqlarını, yayda isə ot və yarpaq yeyir. Sürü ilə yaşayır.
Tarixi dövr ərzində zubr Mərkəzi Avropa meşələrində və Rusiyanın Avropa hissəsinin qərbində yayılmışdır. XX əsrədək vəhşi zubrların yalnız Rusiyada 2 yarımnövü — Belovejskaya puşşada (100 baş təmizqanlı zubr) düzənlik, Belovejsk zubru və Şimal-Qərbi Qafqazın dağ meşələrində dağ, Qafqaz zubru qalmışdı. Qafqaz zubrunun erkəyi ilə Belovejsk zubrunun dişisindən Qafqaz—Belovejsk zubru alınmışdır. Zubrların sayını bərpa etmək məqsədi ilə xüsusi məntəqalər yaradılmışdır. 25 ölkədə, o çümlədən ABŞ və Kanadada yetişdirilir. Rusiyada Okaboyu-Terras və Oka (Rusiya Federasiyasının Ryazan vilayəti) qoruqlarında, Polşada zubr yetişdirilməsi daha müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Artıq Belovejskaya puşşada, Karpatda və Qafqazda vəhşi zubrların yeni sürüləri yaradılmışdır.
