Çıxışlıq hal

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Çıxışlıq hal və ya ismin çıxışlıq halı.

Hərəkətin çıxış (başlanğıc) yerini bildirir. İsmin çıxışlıq halı kimdən? nədən? haradan? suallarından birinə cavab olur və -dan, dən şəkilçiləri ilə düzəlir. Məsələn: Turaldan, Sevincdən (kimdən?), kitabdan, dəftərdən (nədən?), bağçadan, küçədən (haradan?) və s. Çıxışlıq hal mənaca yönlük halın daşıdığı mənanın əksini bildirir. Məsələn: bağçaya (çatılacaq nöqtə) -bağçadan (çıxış nöqtəsi) və s. Sonu n, n samitləri ilə bitən isimlərin qəbul etdiyi çıxışlıq hal şəkilçisi tələffüzdə (-nan,nən) şəklində deyilir. Məsələn: babam-dan- [babamnan], nənəmdən - [nənəmnən], Naxçıvandan-[Naxçıvannan], çəməndən - [çəmənnən] və s. Çıxışlıq halda olan isim, əsasən, təsriflənən fellərlə əlaqəyə girir. Məsələn:Uşaq məktəbdən gəlir. O, anasından soruşdu və s. İsim basqa nitq hissələri ilə də əlaqələnə bilər. Məsələn:Mən Anardan böyüyəm. Aysel Günaydan irəlidədir və s.


Təsirlik halının digər dillərdəki qarşılığı belədir:

Ingilis dilində - "Ablative case"

Rus dilində - "Родительный падеж"

Türk dilində - "-den hâli (ayrılma/çıkma), uzaklaşma hali"