Çin qızılgülü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dendro.8.jpg
?Çin qızılgülü
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Dillenid
Sıra: Əməköməciçiçəklilər
Fəsilə: Əməköməcikimilər
Cins: Hibiskus
Növ: Çin qızılgülü
Elmi adı
Hibiscus rosa-sinensis L., 1753
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   21616
MBMM   183298
IPNI   ???
Dendro.7.jpg

Çin qızılgülü (lat. Hibiscus rosa-sinensis)[1]hibiskus cinsinə aid bitki növü.[2]

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Çin hibiskusu və ya Çin qızılgülünün (lat. Hibiscus rosa-sinensis) vətəni Çinin cənubu və Hind-Çin şimalıdır, ancaq bitki tropik və subtropik iqlimi olan digər vilayətlərə də yaxşı introduksiya olunmuşdur. Çin hibiskusu Malaziyada “Bunqaraya” adlandırılır və milli çiçək, ölkənin simvollarından biridir, qəpik pullardada təsvir edilmişdir. Maraqlıdır ki, “Çin qızılgülü” adına baxmayaraq, növ əsl qızılgülə (itburnuya) aidiyyatı yoxdur və digər sıraya aiddir. Yarpaq bünövrəsinin forması yumrudur.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 3 m-dək, parlaq, hamar, tünd yaşıl yarpaqlı və çiçəklərinin diametri 16 sm-dək olan həmişəyaşıl koldur. Təbii şəraitdə martdan oktyabradək çiçəkləyir. Dekorativ kol və ya kiçik ağacdır. Yarpaqları yumurtavari-neştərvari, çox və ya az ucu biz, ucu dişlidir. Çiçəkləri iri, tək, qoltuqda yerləşir; çiçək tacının diametri 7,5 sm, boruvari, saplaqları qırmızıdır.

Еkоlоgiyаsı:[redaktə | əsas redaktə]

Temperatura tələbkardır (qışda+120C-dən aşağı olmayan, yayda +250C-dək).

Аzərbаycаndа yаyılmаsı:[redaktə | əsas redaktə]

Dendroloji parkda introduksiya edilmişdir. Abşeronda park və bağlarda rast gəlinir.

İstifаdəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Bağçılıqda dekorativ bitki kimi geniş istifadə edilir, müxtəlif çalarlı və ölçülü çiçəkləri olan yeni sortları vardır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov


Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флора Азербайджана. т.5. 1954; Флора Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh