Üfüqi inteqrasiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Üfüqi inteqrasiya (üfüqi konsentrasiya) — alıcı firma ilə eyni sənayedə və eyni istehsal mərhələsində yerləşən bir firmanın digəri üzərində alınması və ya nəzarəti yolu ilə eyni profilli təsərrüfat subyektlərinin birləşməsi.

Tərifi[redaktə | mənbəni redaktə et]

BSE-yə görə, üfüqi konsentrasiya həm homojen, həm də texnoloji cəhətdən bir-biri ilə əlaqəsi olmayan məhsulların istehsalında bir firma daxilində cəmləşmə prosesidir[1].

BRE-ə görə üfüqi iqtisadi inteqrasiya eyni profilli təsərrüfat subyektlərinin birliyidir[2].

Britannika”ya görə, üfüqi inteqrasiya, şirkətin istehsalın mərhələlərindən birinə və ya vahid sənayeyə tam nəzarət etməyə çalışdığı, miqyas iqtisadiyyatından istifadə etməyə imkan verən, lakin rəqabətin azalmasına səbəb olan biznesin təşkili formasıdır[3]. Bu halda üfüqi biznes birləşməsi baş verir, yəni hər iki şirkət eyni bazar üçün eyni məhsul və ya xidməti istehsal etdikdə [4].

Nümunə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Məsələn, bir avtomobil istehsalçısı digər avtomobil istehsalçısına nəzarət edir; bu halda onlar eyni istehsal mərhələsində və sənayenin eyni sahəsindədirlər. Üfüqi inteqrasiya yolu ilə yaranan inhisara üfüqi inhisar deyilir[5].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Üfüqi inteqrasiya  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
  2. Интеграция / С.А. Хавина // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
  3. Vertical integration (англ.). — статья из Encyclopædia Britannica Online. Дата обращения: 21 марта 2021.
  4. Horizontal merger (англ.). — статья из Encyclopædia Britannica Online. Дата обращения: 21 марта 2021.
  5. М. Р. Зайнуллина. "Сущность и роль горизонтальной интеграции в рыночной экономике". 2012-01-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-09-09. (#parameter_ignored_suggest)