İki nöqtəli adalia parabüzəni

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

İki nöqtəli adalia parabüzəni (lat. Adalia bipunctata L.)-Bədəni ovalşəkilli, başı parlaq, qaradır və iki ağ ləkəsi var, yanı ağ haşiyəlidir.

?Adalia bipunctata L.
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: İlkağızlılar
Ranqsız: Ecdysozoa
Tip: Buğumayaqlılar
növ: Adalia bipunctata L.
Elmi adı
Adalia bipunctata L.
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı

Biologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Bədəni ovalşəkilli, başı parlaq, qaradır və iki ağ ləkəsi var, yanı ağ haşiyəlidir. İki mürəkkəb gözləri aydın bilinir. Ağız hissə tünd sarıdır, dodaq uzanıb və parlaqdır, tüksüzdür. Ayaqları tünd qaradır, caynaqları enlililəşmiş və qərni dişciklərə malikdir ki, bu ağaclarda yayılan böcəklərin əsas əlamətləridir. Çünki, caynaqlar ağaclarda şaquli vəziyyətdə durmaq rolunu oynayır. Qanadüstlükləri əsasən sarıdır, lakin dəyişkəndir. Hər qanadüstlüyündə, tən ortada iki qara nöqtəsi var. Qidalandıqları ağaclarda alt yaruslarda olan yarpaqların alt tərəfinə, mənənə koloniyalarının arasına 300-ə yaxın yumurta qoyurlar. Hər yumurta topasında 5-30 yumurta olur. Bunların inkişafı-inkubasiya dövrü 4-5 gün olur. Sürfənin ümumi inkişafı temperaturdan və qida bolluğundan asılı olaraq 16-22 gün çəkir, pup mərhələsi 4-5 günə inkişaf edir. Çıxım 55-60 faiz olur. [1]Ümumiyyətlə dağlıq zonlarda sürfələrin çıxımı aran zonaya nisbətən 10-15 faiz aşağı olur. İl ərzində iki nəsil verirlər. Çoxalma aprel ayının sonundan başlayır. Mayın əvvəlində yekunlaşır. İkinci nəsil avqustun sonu sentyabrın əvvəlləri başlayır. Qışlama adətən qidalandığı ağaclarda qabığın altında, günəşə tərəf hissədə keçir. Qışlama oktyabr ayının ikinci yarısından, martın ikinci yarısına qədər davam edir. Qışın soyuq keçdiyi illərdə 10 faizə qədər tələf olurlar.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Ordubad, Şahbuz və Culfa rayonlarının dağlıq və dağətəyi zonalarında yayılıb.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. Naxçıvan Muxtar Respublikasında yayılan yırtıcı cücülərin xeyirli fəaliyyəti və onların mühafizəsi. A.Mehdiyev, M.M.Seyidli
  2. Ümumi entomologiya I-II hissələr. Ağayev B.İ. Bakı 1979-1981
  3. Naxçıvan MR-da yayılan parabüzənlər (Coleoptera, Coccine elidae) və onların bioloji mübarizədə istifadə imkanları. Mehdiyev A.M.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ümumi entomologiya I-II hissələr. Ağayev B.İ. Bakı 1979-1981