İsaq Məmmədov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İsaq Məmmədov
Şəkil yoxdur-kişi.svg
Doğum tarixi 24 mart 1925(1925-03-24)
Doğum yeri Qaracallı, Qubadlı
Vəfat tarixi 5 sentyabr 2011 (86 yaşında)

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İsaq Məmmədov 1925-ci ildə Qubadlı rayonunun Qaracallı kəndində dünyaya gəlmişdir. Körpə yaşlarında anasını itirmiş və nənəsi Səkinə ananın qucağında böyümüşdür. Atası Mustafa kişi rayonda sayılan, çox müdrik, qorxmaz, sözübütov, mərd və xeyirxah insan olmuşdur. O, rayonda bacarıqlı, işgüzar və qabiliyyətli təsərrüfatçı kimi şöhrət qazanmışdı.

1942-ci ildə orta təhsilini başa vuran İsaq Məmmədov Şuşa şəhərində müəllimlik hüququ verən pedaqoji kursa göndərilmişdir. Oranı bitirdikdən sonra döğma kəndi Qaracallıda yerləşən natamam orta məktəbdə müəllim və dərs hissə müdiri işləmişdir. Əvəzçiliklə kənd sovetinin katibi vəzifəsində də çalışmışdır. İsaq Məmmədov 1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsi dövründə müəllimliklə yanaşı, ictimai həyatda və təsərrüfat işlərində də fəal iştirak etmiş, məktəbin kütlələr arasında təbliğat və təşviqat qrupunun fəal üzvü, şagird briqadasının başçısı olmuşdur. Məhz buna görə də o, “1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində fədakar əməyinə görə” medalı ilə təltif edilmişdi.

Orta təhsilini rayonda başa vurduqdan sonra ali təhsil almaq üçün Bakıya üz tutmuşdur. Azərbaycan Dövlət Unversitetinin (indiki Bakı Dövlət Unversiteti) tarix fakultəsinə daxil olmuş və buranı 1949-cu ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, “Stalin təqaüdçüsü” olmuşdur. Universitetin Elmi Şurasının zəmanəti ilə aspiranturada saxlanılaraq 1949-1952-ci illərdə orada təhsilini davam etdirmişdi. 1952-1977-ci illərdə BDU-də assisent, müəllim, baş müəllim, dosent və professor vəzifələrində çalışmışdır. 1955-ci ildə namizədlik, 1959-cu ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.Professor İsaq Məmmədovıın həyatının 30 ildən artıq bir dövrü Bakı Dövlət Universiteti ilə bağlı olmuşdur. Məhz burada elmi və pedaqoji cəhətdən püxtələşmişdir.

O, 1977-1978-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda, 1978-1984-cü illərdə Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda rektor, 1995-2005-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında kafedra müdiri, 2005-2011 illərə qədər həmin fakültənin professoru kimi fəaliyyət göstərmişdir. Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun ali təhsil ocağı kimi formalaşması və inkişafında onun böyük xidmətləri olmuşdur. NDU-nin 25 illiyinə həsr olunmuş “Əsrin dördə biri” adlı kitabda deyildiyi kimi, “Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutu onun (professor İ.Məmmədovun) dövründə əsl ali məktəb prinsiplərinə müvafıq şəkildə yenidən qurulmuşdur. Ali məktəbə məxsus strukturlar - Elmi Şuralar, ictimai təşkilatlar və daxıli ixtisaslaşmalar aparılmışdır. İsaq Məmmədovun rektor işlədiyi müddətdə 1500 yerlik tədris korpusu, təlabata müvafıq sosial obyektlər və mikrorayonda müəllimlər üçün 50 ailəlik 5 mərtəbəli yaşayış binası tikilib istifadəyə verilmiş və 9 mərtəbəli yeni tədris korpusunun inşasına başlanmış, institutda su təchizatı və istilik sistemi qaydaya salınmış, avtomat telefon stansiyası quraşdırılmış və başqa obyektlər tikilib istifadəyə verilmişdir.

Bu illərdə institutun elmi yaradıcılıq və təhsil işində böyük canlanma baş vermişdi. İnsitutun maddi-texniki bazası xeyli gücləndirilmiş, 70-ə qədər tədris-metodiki və elmi-tədqiqat laboratoriyaları təşkil edilmişdi. Məhz bu nailiyyətlərinə görə institut 1981-ci ildə Respublika ali məktəbləri arasında Keçici Qırmızı Bayrağa layiq görülmüşdür. Yaradılmış əlverişli şərait NDU-də tədrisin, elmi-tədqiqat işlərinin, mədəni-kütləvi tədbirlərin daha da səmərəli təşkilinə öz müsbət təsirini göstərmişdi. Nəticədə tədris prosesi yeni məzmun kəsb etmiş, universitetin elmi mühitində əsaslı irəliləyişlər baş vermişdi. Eyni zamanda NDU-nin onlarca əməkdaşı namizədlik və doktorluq dissertasiyaları müdafıə etmiş, müvafıq elmi adlar almış, keçmiş SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərində keçirilən ümumittifaq və respublika səviyyəli elmi konfranslarda, simpoziumlarda müvəffəqiyyətlə çıxış etmişlər. İnstitutun özündə dəfələrlə ümumittifaq və ümumrespublika tələbə elmi konfransları keçirilmişdir. Bütün bu və digər uğurların qazanılmasında NDU-nin rektoru professor İsaq Məmmədovun təşkilatçılıq bacarığının və ali məktəb işi sahəsindəki çoxillik təcrübəsinin mühüm rolu olmuşdur”.

İsaq Məmmədov həm də görkəmli elmi-tədqiqatçı kimi tanınmış alimlərdəndir. 1955-ci ildə namizədlik və 1974-cü ildə doktorluq dissertasiyalarını müdafıə etmişdir. 1976-cı ildən professordur. 1970-80-ci illərdə dəfələrlə beynəlxalq, ümumittifaq və respublika elmi-nəzəri və praktik konfranslarda məruzələrlə çıxış etmişdir. O, 200-ə qədər monoqrafıya, dərslik, dərs vəsaiti, kitab və kitabçanın, elmi-publisistik məqalənin, o cümlədən, Azərbaycanda gənclər hərəkatına həsr olunmuş “Qəhrəmanlıq tarixindən səhifələr”, “Unudulmaz rəşadət”, “İnqilabi ənənələr və gənclik”, “Ənənələr tərbiyə edir” və s. kitabların, "XX əsrdə ümumdünya tarixi proseslər", "Azərbaycan tarixi", "Yeni tarix", "Ümumdünya ictimai prosesləri", "Təlatümlü illər" və "Siyasi tarix" dərslikləri və dərs vəsaitlərinin müəllifıdir.

O, müstəqilliyimizin bərpası, möhkəmləndirilməsi və inkişafı tarixinin tədqiqi və təbliğinin sıralarında getmişdir. ADNA-da onun rəhbərlik etdiyi “Tarix” kafedrasının kollektivi on il (1995-2005-ci illərdə müddətində “Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpa olunması möhkəmləndirilməsi və inkişafı (1991-2001-ci illər)” elmi-tədqiqat mövzusu üzərində işləmişdi. Tədqiqatın illik nəticələri toplu şəkildə nəsr olunmuşdur. Tədqiqat işində istiqlalımızın Heydər Əliyev mərhələsinə xüsusi yer verilmişdir.Professor İsaq Məmmədov həmin tədqiqatın elmi rəhbəri, iş icraçılarından biri olmuşdur.

İsaq Məmmədov tarix üzrə elmi kadrların hazırlanmasında əməyini əsırgəməmişdir. O, 1956-1977-ci illərdə BDU-də aspiranturaya qəbul və namizədlik minimum imtahanı komissiyalarının, 1978-1982-ci illərdə BDU-də, 1999-2002-ci illərdə Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında, 2003-2006-cı illərdə Naxçıvan Dövlət Universiteti nəzdində tarix üzrə ixtisaslaşdırılmış müdafıə şuralarının üzvü olmuşdur. Sonra Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutu nəzdində tarix elmləri doktoru və tarix elmləri namizədi alımlik dərəcəsi almaq üçün təqdim olunan dissertasiyaların müdafıəsini keçirən Dissertasiya Şurasının üzvü olmuşdur. Onun elmi rəhbərliyi ilə 15 nəfərə yaxın elmlər namizədi hazırlanmışdır. Prof. İ.M.Məmmədov 20-yə yaxın namizədlik və doktorluq dissertasiyasının rəsmi opponenti olmuşdur. O, Azərbaycanda gənclər hərəkatının tədqiqatçıları məktəbinin yaradıcılarındandır. Onun elmi rəhbərliyi ilə 10 nəfərə qədər məzun gənclər hərəkatına həsr olunmuş mövzuda namizədlik dissertasiyası müdafıə etmişdir. Professor İ.M.Məmmədov 1977-1984-cü illərdə keçmiş SSRİ Ali Təhsil Nazirliyi yanında gənclər hərəkatı problemləri üzrə elmi-metodik şuranın və jurinin üzvü olmuşdur.

İsaq müəllim 1997-2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi nəzdində EMŞ-nın “Tarix” bölməsinin sədri olmuşdur. Təhsil Nazirliyinin EMŞ-nın “Tarix” bölməsinin rəhbəri kimi, o, yeni tələblərə cavab verən proqramların, dərsliklərin, dərs vəsaitlərinin, tədris-metodiki tövsiyələrin hazırlanıb nəşr edilməsində böyük fəaliyyət göstərmişdir. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi nəzdində EMŞ-nın “Tarix” bölməsi ümumtəhsil məktəblərin V-XI sinifləri üçün “Azərbaycan tarixi” və “Ümumi tarix” fənləri üzrə proqram və dərsliklərin hazırlanmasını və nəşrini təşkil etmişdir.

Professor İ.M.Məmmədov ümumtəhsil məktəbləri üçün “Azərbaycan tarixi” və “Ümumi tarix” fənləri üzrə proqram və dərsliklər hazırlanması üzərində işləyən qrupun üzvü kimi də bu işdə fəal iştirak etmiş, XI siniflər üçün “Azərbaycan tarixi” və “Ən yeni tarix” dərsliklərinin müəllifləri və redaktorlarından biri olmuşdur.

Professor İsaq Məmmədovun tərbiyə edib böyütdüyü oğlu Çingiz Məmmədov da onun peşəsini layiqincə davam etdirir. O, tarix üzrə fəlsəfə elmləri doktorudur, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında dosent vəzifəsində işləyir.

Professor/ İ.M.Məmmədov respublikanın ictimai həyatında fəal iştirak etmişdir. O, yorulmaz tədqiqatçı, ictimaiyyətçi olmuşdur. Görkəmli alim 1951-1985-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nın ştatdankənar mühazirəçisi və mühazirəçilər qrupunun bölmə rəhbəri, 1980-1985-ci illərdə Naxçıvan MR-nın Ali Sovetinin deputatı Naxçıvan şəhər RK-nin büro üzvü olmuşdur. İ.M.Məmmədov əməyinə və yüksək elmi-pedaqoji fəaliyyətinə görə bir sıra dövlət mükafatları ilə təltif olunmuş, fəxri fərmanlarla, o cümlədən, 1964-cü ildə respublika mədəniyyətinin və təhsilin inkişafında böyük xidmətlərinə görə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə mükafatlandırılmış, “Əməkdar elm xadimi”, “Qabaqcıl ali məktəb işçisi” (1981), “Əməkdar müəllim” (2000-ci il) fəxri adlarına layiq görülmüşdür.