Şəbbugülü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Şəbbugülü
Matthiola incana0.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Dillenid
Sıra:Kəvərçiçəklilər
Fəsilə:Kələmçiçəyikimilər
Növ: Şəbbugülü
Elmi adı
Matthiola
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Şəbbugülünün adı - XVI əsrdə yaşamış İtaliya həkimi və botaniki Pyetro Andrea Mattiolinin şərəfinə adlandırılmışdır. Azərbaycanda şəbbugülünün 4 növü yabanı halda bitir, bir növü-M.incana R.Br. isə mədəni halda becərilir. Bu mədəni növün bir neçə forması və çeşidləri mövcuddur ki, onlar dekorativ bitki kimi becərilirlər. Gülçülükdə cinsin iki növündən geniş istifadə olunur. Ağ şəbbugülü (M.incana var. annua)-elmdə yay şəbbusu kimi məlumdur. Yabanı halda Aralıq dənizi sahillərində bitir.Şəbbugülünün 10 mədəni qrupu məlumdur.Onlar hündürlüyünə, budanma dərəcəsinə, çiçəkləmə vaxtına, rənginə, ölçüsünə və çiçəklərinin quruluşuna görə müxtəlif formalarda olurlar.İribuynuzlu şəbbugülü (M.bicorkis)-dekorativ keyfiyyətlərə malik deyildir. Bu bitkinin vətəni Yunanıstandır. Şəbbugülünün çiçəkləri çoxləçəkli və bəsitləçəkli ola bilər. Cücərti mərhələsində bitkinin necə olacağını müəyyən etmək mümkündür. Çoxləçəkli bitkilərin cücərtilərində ləpəyarpaqları açıq-yaşıl, bəsitləçəklidə isə tünd-yaşıl rəngdədir.Bitkilərdən dəstə bağladıqda kəsilmir, torpaqdan kök ilə çıxarılır. Toxumların cücərmə prosesini tezləşdirmək üçün zoğun yuxarı hissəsini qırırlar. Şəbbugülülərin toxumlarını mayın əvvəlində torpağa əkməklə çoxaldırlar. Əkindən əvvəl toxumları zəif manqan məhlulunda saxlayırlar. Cücərtilər əmələ gədikdə havanın temperaturu 12-14°C yuxarı olmamalıdır, yoxsa bitkilər göbələk xəstəliyinə yoluxa bilərlər.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tofiq Məmmədov (botanik) "Gülçülük ensiklopediyası": Bakı: "Azərbaycan"-2016. http://dendrologiya.az/?page_id=112