Şəlalə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Nafa-Khum water falls view at Bandarban, Bangladesh

Şəlalə — Çay yatağı boyu bərk süxurları yuyub keçə bilmədiyi hissələrində əmələ gəlir. Su bir neçə çıxıntıdan töküldükdə şəlalələr kaskadı əmələ gəlir. Yer kürəsində ən hündür şəlalələr Anhel (1054 m, Venesuela, Çurun çayı), Tugela (933 m, CAR, Tugela çayı) və Yosemitidir (727.5 m, ABŞ, Mersed çayı). Viktoriya şəlaləsinin (120m) eni 1800 m, Niaqara şəlaləsinin (51 m) eni 1100 m-dir.Stenli və Lvinqston şəlaləsi-konqo çayı, İquasa şəlaləsi - parana çayı

Azərbaycanda bir neçə kiçik şəlalə (Mucuq, Afurca və s.) vardır.

Şəlalənin əsasən iki tipi vardır:

  1. Niaqara tipli şəlalə — bu tip şəlalənin eni hündürlüyündən xeyli artıq olur. Məsələn, Şimali Amerikada Niaqara şəlaləsi.
  2. Josemiti tipli şəlalə — bu tipdə olan şəlalədə su xeyli ensiz zolaqla çox hündürdən tökülür.

Məsələn, Kaliforniyada Josemiti, Cənubi Amerikada Anhel və s.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]