Əfqanıstan müharibəsi (2001-günümüz)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əfqanıstan müharibəsi
2001 War in Afghanistan collage 3.jpg ABŞ ordusunun Əfqanıstana hücumu
Tarix 7 sentyabr 2001-indiyədək
Yeri Əfqanıstan Əfqanıstan
Səbəbi 11 sentyabr terror aktları
Nəticəsi
Münaqişə tərəfləri

Flag of Taliban.svg Taliban
Flag of Jihad.svg Əl-Qaidə
AQMI Flag asymmetric.svg UMI
Flag of Jihad.svg İslami Cihad Hərəkatı

ABŞ ABŞ 90,000
Böyük Britaniya Böyük Britaniya 9,500
Almaniya Almaniya 4,900
İtaliya İtaliya 3,816
Fransa Fransa 3,308
Polşa Polşa 2,457
Rumıniya Rumıniya 1,843
Avstraliya Avstraliya 1,550
İspaniya İspaniya 1,481
Türkiyə Türkiyə 1,327

  • Daha 40 ölkə
Komandan(lar)

Flag of Taliban.svg Taliban

    • Məhəmməd Ömər
    • Obaidillah Axund
    • Molla Dadullah
    • Baht Məhəmməd
    • Cəlaləddin Xəqani
    • Siryəddin Xəqani
    • Təhrik-i Təliban
    • Əbül-Qani Bəradar
    • Mövlana Fəzullah

Flag of Jihad.svg Əl-Qaidə

    • Usama bin Ladin
    • Saif al-Adel
    • Eymən əz-Zəvahiri
    • Said əl-Misiri
    • Məhəmməd Atıf
    • Əbu Latih əl-libi
    • Sabar lal Melma
    • Yunis əl-Mavritani
    • Cümə Namanqani
    • Tohir Yo'dosh
    • Əbu Osman Adil
    • Hacı Mali Xan
    • Gülbəddin Hikmətyar

ABŞ ABŞ

    • Barak Obama
    • Corc Buş
    • Con Allen
    • Devid Petrus
    • Stenli MCcreydi
    • Devid Makkierman
    • Karl Eikenberry
    • Devid Barno
    • Dan McNeil
    • Paul Mikolastok
    • Tomi Franks

Böyük Britaniya Böyük Britaniya

    • Peter Wall
    • Nik Parker
    • Devid Riçard
    • Con Makkel

Almaniya Almaniya

    • Angela Merkel
    • Gerhard Schörder
    • Tomas de Maizière
    • Goetz Gliemerot
    • Nober Vanheyt

Rumıniya Rumıniya

    • Ştefan Dânilâ
    • Gabriel İgnia

Fransa Fransa

Avstraliya Avstraliya

    • Stüard Smit
    • Aqnus Kampbell

İtaliya İtaliya

    • Macnodel Vecchio

İspaniya İspaniya

    • Gustavo Delgado

Türkiyə Türkiyə

    • Hilmi Akın Zorlu
    • Levent Çolak

Əfqanıstan Əfqanıstan

    • Həmid Kərzai
    • Bismillah Xan Məhəmmədi
Tərəflərin qüvvəsi
    • Flag of Afghanistan.svg Əfqan Milli Qoruma Gücləri:352,000


    • Əfqanıstan İslam Respublikası Terror Təşkilatı ~17,000

Flag of Taliban.svg Təliban:63,500 Flag of Jihad.svg Əl-Qaidə:11,000
Flag of Islamic State of Iraq.svg İraq Şam İslam Dövləti:4,000(2018)

Əfqanıstan müharibəsi — 2001-ci ildə ABŞ-ın Əfqanıstana hücumundan sonra günümüzə qədər Əfqanıstanda davam edən münaqişələri əhatə edir.

Arxa plan[redaktə | əsas redaktə]

27 may 2014 tarixində ABŞ prezidenti Barak Obama, ABŞ qoşunlarının döyüş missiyasının il sonuna qədər başa çatacağını açıqlamışdır. Geriyə 9,800 nəfərlik bir qrup qalacaq, Əfqan qüvvələri maarifləndiriləcək və məsləhət veriləcək ancaq 2015 tarixindən etibarən koalisiya qüvvələri qara toqquşmalarına qoşulmayacaq. Obama həmçinin 2016-cı ilin sonuna qədər bütün Amerika qoşunlarının ölkədən çəkiləcəyini açıqlamışdır. [1]

Ortaq Xüsusi Hərəkat Komandanlığının TalibanƏl-Qaidəyə qarşı mübarizə edəcəyi və qrupların özlərinə etibarlı bölgələr yaratmasının qarşısına keçiləcəyi bildirilmişdir. [2]

Münaqişələr[redaktə | əsas redaktə]

2015 münaqişələri[redaktə | əsas redaktə]

NATO silahlı qüvvələrini geri çəkməsindən sonra Taliban, Əfqan təhlükəsizlik qüvvələrinə hücum etməyə davam etmişdir. 2015-ci ilin may ayında Künduz vilayətinin çöllüklərində toqquşmalar intensivləşib. Xalq köç etməyə başlamış və bu bölgəyə uçuşlar ləğv edilmişdir. [3] 22 İyunda Kabildə parlament binası hücuma məruz qalmışdır. [4] Avqust ayında isə biri amerikalı əsgər olmaqla cəmi 50 nəfər, təlim düşərgəsinə hücum nəticəsində həyatını itirmişdir. [5]

Sentyabr ayında Taliban Künduz vilayətinin mərkəzinə doğru irəliləməyə başlamışdır. Sentyabrın sonunda Taliban rayon mərkəzini ələ keçirmişdir. Beləliklə 2001-ci ildən bəri ilk dəfə böyük bir yaşayış məntəqəsini ələ keçirmiş oldular. Bölgədə qarşıdurmalar davam etməkdədir. [6]

2016 münaqişələri[redaktə | əsas redaktə]

Mart[redaktə | əsas redaktə]

26 Martda, Hilmənd vilayətinin Nadali və Marce rayonlarında, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə aid pilotsuz uçuş aparatları ilə keçirilən iki ayrı əməliyyatda 30-u Nadali, 70-i Marce rayonundan olmaq üzrə 100 Taliban üzvü öldürüldü.

28 Martda, Əfqanıstan Daxili İşlər Naziri, Milli Təhlükəsizlik Rəisi və Baş Qərargah Rəisi kimi yüksək vəzifəlilərin çağrıldığı parlament binasına Taliban tərəfindən raketli hücum təşkil olunub. Ancaq raketin parlament binasının baxçasına düşməsi nəticəsində ölən və yaralanan olmadı. [7]

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Əfqanıstan Müharibəsi
War in afganistan (2001- ) mural.jpg
Afghanistan war 2001 collage.jpg
Afghanistan War 2001.jpg
110402-A-UH396-278 (5640303187).jpg
110413-M-CV793-072 (5642723181).jpg
110520-A-AR883-050 (5758678887).jpg
110706-A-SE227-122 (5926279499).jpg
120216-A-CZ512-228 (6774744876).jpg

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]