Ağımtıl böyürtkən

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Ağımtıl böyürtkən
Rubus candicans
Rubus candicans .jpg
Ağımtıl böyürtkən
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Gülçiçəklilər
Fəsilə:Gülçiçəyikimilər
Növ: Ağımtıl böyürtkən
Elmi adı
Rubus candicans
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???
TPL 


Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Yumanıstanda yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 2 m-dək çatır. Gövdələri boz, budaqları yaşılımtıl, tikanlıdır. Yarpaqların kənarları iti, ürəkvari və ya silindirik olub, üzəri çatlı, sadə və ya mürəkkəb olub yarpaqaltılıqdır. Yarpaqları üstdən çılpaq, qarşı-qarşıya olub, bir saplaqda 3 yarpaq yerləşir ki, onlardan biri zoğun kənarında yerləşir.Yarpaq ayasının kənarları tikanlı olub, ucu bizdir. Çiçəkləri iki bəzən birevlidir, kasayarpaqcıq və ləçəkləri 5 (6-8)-dir, erkəkcik və yumurtalığı çoxdur. Çiçəkləmə may- iyun aylarında, meyvə əmələ gətirmə iyul- avqust aylarına təsadüf edilir. Meyvəsi giləmeyvədir, yığma olub qaidədən bitişikdir. Meyvələri əvvəlcə yaşıl tam yetişdikdə tünd bənövşəyi və ya qara rəngdə olur. Toxumları dəyirmi-üçbucaq, azca yastı yumurtavaridir. İllik zoğları çılpaq və ya seyrək tükcüklü, iynələri çox vaxt düzdür.


Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Meşədə, çəmənliklərdə, kolların arasında, dağ yamaclarında, çay sahillərində bitir. Yüngül qumluca, orta gillicə, ağır, drenajlı torpaqlara üstünlük verir. Yarımkölgədə və ya kölgəsiz yerdə bitə bilər. Turşuluq, neytral və qələvili torpaqlarda bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük və Kiçik Qafqaz, Talış dağlarında təbii halda, Abşeronda, Sumqayıtda gilli, qayalı ərazilərdə rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Meyvələri yeməlidir və onlardan boyaq alınır.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tofiq Məmmədov (botanik) "Azərbaycan Dendroflorası IV cild[ölü keçid]": Bakı: "Elm"-2018. http://dendrologiya.az/page_id=112[ölü keçid]
  2. Azərbaycanın ağac və kolları. Bakı: Azərb.SSR EA-nın nəşriyyatı, 1964, 220 s.
  3. Əsgərov A.M. Azərbaycanın ali bitkiləri.Azərbaycanın florasının konspekti II cild. Bakı: Elm, 2006,283 s.
  4. Talıbov T.H.,İbrahimov Ə.Ş.Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri. Naxçıvan:Əcəmi,2008,350s.
  5. Гроссгейм А.А. Флора Кавказа. Баку: Аз. ФАН, 1939, т.1.401с.
  6. Гроссгейм А.А. Флора Кавказа. Баку: Аз. ФАН, 1962 т.6.378с.
  7. Дерувья и кустарники СССР.М.Л.: АН СССР, 1960 Т.5.543с.
  8. "Abşeronun ağac və kolları".Bakı: "Elm və təhsil", 2010.