Ağ evkalipt

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Ağ evkalipt
Eucalyptus albens at Ilanot arboretum-RJP.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Sıra:Mərsinçiçəklilər
Fəsilə:Mərsinkimilər
Cins:Evkalipt
Növ: Ağ evkalipt
Elmi adı
Eucalyptus albens Benth
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Ağ evkalipt (lat. Eucalyptus albens) — mərsinkimilər fəsiləsinin evkalipt cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Təbii arealı Tasmaniyadır. Avstraliyanın şərq və cənub-şərqini, Yeni Cənubi Uels mərkəzinin qərb yamacları, şərq düzənliklərini, şimaldan Kvinslendə qədər, Viktoriya ştatının cənubundan şimalına doğru və Cippslendin yuxarı rayonlarını əhatə edir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 25 m, gövdəsinin diametri isə 25 sm-ə çatan həmişəyaşıl ağacdır. Gövdəsi pulcuqla örtülmüş, ağ rəngli qabıq əmələ gətirir. Oduncağı açıq rəngli, sərt və möhkəm, zoğları hamardır. Cavan yarpaqları qarşı-qarşıya yerləşmiş, sayı 4-5 cüt, saplağı qısa, neştərvari və ya dairəvi, uzunluğu 4-7 sm, eni 3-9 sm-dir. Yetkin fərdlərdə yarpaqları növbəli düzülmüş, geniş neştər formasında olub, uzunluğu 10-17 sm, eni 2-3 sm, sərt və boz rənglidir. Çiçək çətiri qınlı olub, süpürgəvaridir. Çiçəklər silindrik və ya yastı ayaqcıqlı, uzunluğu 10–15 mm, qönçələri qısa saplaqlı və ya oturaq, uzunluğu 10–15 mm, diametri 5–8 mm, sivri tilli və bozumtuldur. Qönçələrin qapaqcığı konusvari, iti, zəif bucaqlı, çiçək yatağı borucuqdur. Tozcuqlar yarımdairəvi yuvarcıqda dairəvi məsamələrin ucunda yerləşmiş, vəzili hüceyrələri tozcuğun ucunda yerləşir. Meyvələri oturaq və ya qısa saplaqlı, gümüşü-bozumtul, silindrik, armudvari və ya çəlləkvari olub, uzunluğu 9–11 mm, diametri 7–10 mm, tərs diskli, ucları dərin basılmışdır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Dəniz səviyyəsindən 4–6 m hündürlükdə, qumsal, nəmişli torpaqlarda bitir. İstiyə, kölgəyə davamlıdır. Cənub rayonların 400 m hündürlüyündə olan yamaclarında, Nyu-İnqlend zirvəsinin dəniz səviyyəsindən 600 m yüksəkliklərində xeyli miqdarda sıx meşəliklər əmələ gətirir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Abşeronda yaşıllaşdırmada istifadə olunur.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Tək əkinlərdə istifadəsi məqsədyönlüdür, tərkibində efir yağı vardır, bir çox xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.