Ağacvari şaqqıldaq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Ağacvari şaqqıldaq
Zanovec mechyrnik.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Paxlaçiçəklilər
Fəsilə:Paxlakimilər
Cins:Şaqqıldaq
Növ: Ağacvari şaqqıldaq
Elmi adı
Colutea arborescens L. (1753)
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  26550
MBMM  47649
HE  703866
IPNI  ???

Ağacvari şaqqıldaq (lat. Colutea arborescens) — paxlakimilər fəsiləsinin şaqqıldaq cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Yabanı halda Mərkəzi Avropada, Aralıq dənizinin qərb sahillərində, Kiçik Asiyada, Şimal-qərbi Afrikada yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 5 m olan ağac və ya koldur. Yarpaqları yumurtavari, ellipisvari və ya geniş ovalşəkilli olub, 6-14 sm uzunluğunda, rəngi yaşıl, 4-6 cüt yarpaqcıqdan ibarətdir. Yarpaqcıqları 3 sm uzunluğunda, 1,5 sm enində, yumurtavari-ellipsvari və ya geniş, ovalşəkillidir. Ucu küt, üzəri çılpaq, uc hissəsi oyuqsuzdur. Salxımları 4-8 çiçəkli olub, çiçəyin kasacığı dişicik sütuncuğundan 2-3 dəfə qısa, çiçək tacı böyük, qızılımtıl-sarı rəngdədir. Yelkəni tünd qırmızı damarlıdır. Qayıqcığa bərabər və ya ondan qısadır. Yumurtalığı çılpaq, bəzən tüklüdür. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Paxlası şişkin, şəffaf, çoxtoxumlu olub, yaşılımtıl rəngdədir, avqust-sentyabrda yetişir, qışa kimi kol üzərində qalır. Toxumu yastı, dəyirmi, tünd qonur rəngdə, uzunluğu 4 mm, eni 3-4 mm-dir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Şaxtaya, quraqlığa davamlı, işıqsevən, torpağa az tələbkar koldur. Cavan budaqları kövrək olduğundan güclü küləklərin təsirindən zədələnir. Şəhər şəraitinə davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Dərman bitkisidir, yarpağından hazırlanmış dəmləmə mədə-bağırsaq xəstəliklərində istifadə edilir. Dekorativ bitki kimi bağ və parklarda istifadəsi məqsədyönlüdür.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov