Aşıq Şivğa

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aşıq Şivğa
gürc. ლუკა ბერიძე (Luka Beridze)
İlk adı Luka
Təxəllüsü Şivğa
Doğum tarixi 1838(1838-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00) və ya 1860(1860-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Prtena
Vəfatı 1906(1906-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00) və ya 1907(1907-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Prtena
Dəfn yeri Prtena
Atası İoseb (Mose) Beridze (Aşıq Ruhani)

Aşıq Şivğa (əsl adı: gürc. ლუკა ბერიძეLuka Beridze) — XIX əsr Gürcüstan aşıqşairi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Aşıq Şivğa 1838-ci ildə Prtena kəndində anadan olmuşdur. 1906-cı ildə (və ya 1907) vəfat etmişdir.[1] Bəzi mənbələrdə isə 1860-cı ildə anadan olduğu bildirilir.[2] Məzarı Prtena kənd qəbristanlığında, qədim kilsənin qənşərindədir.[3]

Ailəsinə kömək məqsədiylə səkkiz yaşından naxırçılıq etmişdir.[3]

Aşıq Şivğa on bir aşıq üzərində qələbə çalmış, sazını almışdır.[4]

Əsl adı Luka Beridze olan Prtenalı Aşıq Şivğa bu mahalın gürcü aşıq-şairlərindən ən qüdrətlisi olmuşdur. Şivğa qohumu Zaxariya Qvaramadzedən (Aşıq Müşgüldən) saz çalmağı öyrənmiş və get-gedə bölgədə kamil bir aşıq səviyyəsinə yüksəlmişdir.[3]

Aşıq Şivğa erməni aşığı Civaniylə (1848-1909) və 19-cu yüzilin sonlarında Mesxet-Cavaxetdə «baş aşıq» şöhrəti qazanmış Şenlik Çıldırlı ilə dost olmuşdur.[3]

Təxəllüsü[redaktə | əsas redaktə]

"Şivğa" onun təxəllüsü olub. Aşığın bir zamanlar izah etdiyinə görə üzüm tənəyində təzəcə cücərib boy atan zoğ, şöv mənasını daşıyırdı.[3]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Mesxetdə Aşıq Şivğa böyük şöhrət qazanmışdı. O, türk havalarından istifadə edərək gürcü kəndlisinin ağır həyatından oxuyurdu.[5]

O, şeirlərinin əksəriyyətini bədahətən deyərmiş. Xüsusi təhsil görməmiş Aşıq Şivğa şeirlərini yazıya almamışdır, amma güclü hafizəsinin köməyi ilə onları əzbər bilirmiş. Camaat da onun şeirlərini sevir və əzbərləyirmiş.[3]

Şivğanın iki minə qədər şeiri var imiş. O, şeirlərini uşaqlıqdan gözəl bildiyi türk dilində qoşurmuş. Şivğanın əlyazmalardakı ona qədər şeiri gürcü əlifbası ilə yazıya alınmışdır.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Gürcü Ədəbiyyatı Muzeyinin Əlyazmalar Fondu. iş №№ 22298-22301, vər. 43, 47
  2. Gürcüstan Milli Tarix Arxivi, fond 254, siyahı 2, iş № 346, vər. 234.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Valeh Hacılar. "Türkdilli gürcü aşıq-şairi Şivğa" (azərb.). "Ozan dünyası" jurnalı (2012). 18 may 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 may 2017.
  4. Ş.Lomsadze. Mesxet-Cavaxet, Tiflis, 1975, s. 513.
  5. Дж.Иванишвили. Песни, возврашённые к жизни.... Газета "Заря Востока", 30 мая 1990.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikimənbədə Aşıq Şivğa ilə əlaqəli məlumatlar var.