ABŞ bayrağı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
ABŞ bayrağı
Flag of the United States.svg
Adları Amerika bayrağı (ing. The American flag), Ulduzlar və Zolaqlar (ing. The Stars and Stripes); Qırmızı, Ağ və Göy (ing. Red, White and Blue); Köhnə Şərəf (ing. Old Glory); Ulduzlarla Bəzədilmiş Bayraq (ing. The Star-Spangled Banner)
İstifadəsi Milli bayraqdəniz bayrağı
Proporsiya 10:19
Qəbul edilib 14 iyun 1777(orijinal 13 ulduzlu versiya)
4 iyul 1960 (hazırkı 50 ulduzlu versiya)
Dizayn Növbələşən qırmızı və ağ 13 üfüqi zolaq; kantonda göy fonda hər üfüqi sırada beş və altı ədəd olmaqla 50 ağ ulduz


ABŞ bayrağı (ing. Flag of the USA) və ya Amerika bayrağı (ing. American Flag) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının dövlət bayrağı. Növbələşən qırmızı (yuxarıda və aşağıda) və ağ on üç bərabər üfüqi zolaqdan, kantondakı göy dördbucaqlıda (xüsusilə "birliyi" bildirmək məqsədi ilə) hər sırada altı ulduzun (yuxarıda və aşağıda) beş ulduzla növbələşdiyi doqquz üfüqi sırada düzülmüş əlli ağ və kiçik beşguşəli ulduzdan ibarətdir. Bayraqdakı 50 ulduz ABŞ-ın 50 əyalətini və 13 zolaq Böyük Britaniya Krallığından müstəqilliyini elan edən və ilk ABŞ ştatı olan on üç Britaniya koloniyasını təmsil edir.[1] Bayrağın digər ləqəblərinə Ulduzlar və Zolaqlar (ing. The Stars and Stripes),[2] Köhnə Şərəf (ing. Old Glory)[3]Ulduzlarla Bəzədilmiş Bayraq (ing. The Star-Spangled Banner) aiddir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

ABŞ bayrağının hazırkı dizaynı 27-cidir, bayrağın dizaynı 1777-ci ildən bəri rəsmi olaraq 26 dəfə dəyişdirilib. 4 iyul 1959-cu ildə 49 ulduzlu bayraq rəsmiləşənə qədər 48 ulduzlu bayraq 47 il qüvvədə olmuşdur. 50 ulduzlu bayraq 21 avqust 1959-cu ildə prezident Eyzenhauer tərəfindən sifariş edilmiş və 1960-cı ildə qəbul edilmişdir. Bu, ABŞ bayrağının ən çox istifadə edilən versiyasıdır və 58 ildən çox müddətdir istifadə olunur.[4]

İlk bayraq[redaktə | əsas redaktə]

Kontinental Konqres 1776-cı ilin iyulunda istiqlal bəyannaməsindən bir il sonra "göy sahədə olan ağ ulduzlar" bayrağını rəsmi şəkildə qəbul etdi. Həmçinin "Kontinental Rənglər" kimi də tanın bu bayraq tarixən ilk milli bayraq olaraq qəbul edilir.[5]

Kontinental Hərbi Dəniz Qüvvələri Rəngləri ABŞ İstiqlal müharibəsində pərvazlanan xalqın dəniz bayrağı kimi qaldırdı; ehtimal ki, əvvəlki qırmızı Britaniya dəniz bayrağına ağ zolaqlar əlavə etmiş və özündən sonrakı de-yure dizaynların əsasını təşkil etdiyi 1777-ci ilə qədər istifadə etmişdilər.[5][6]

İlk dəfə "Böyük İttifaq" adı Corc Prebl tərəfindən özünün 1872-ci ildə nəşr olunan ABŞ bayrağının tarixi (ing. History of the American Flag) əsərində Kontinental Rənglərə tətbiq edilmişdir.[6]

Bayraq dövrün Britaniyanın Ost-İndia Kompani bayrağına çox bənzəyir və Ser Çarlz Fosett 1937-ci ildə şirkətin bayrağının dizaynına ilham verdiyini qəbul etdi.[7] Hər iki bayraq vaxtilə Britaniya İmperiyası tərəfindən istifadə edilən üç dəniz bayrağından biri olan qırmızı Britaniya dəniz bayrağına ağ zolaqlar əlavə edərək asanlıqla inşa edilə bilərdi. Baxmayaraq ki, Ost-İndia Kompani bayrağı doqquzdan on üçə qədər zolağa malik ola bilərdi və yalnız Hind okeanından kənarda istifadə edilməsinə icazə verilmirdi.[8]

Hər halda, zolaqlar (barri) və ulduzların (mullet) hər ikisi klassik heraldika nümunələridir. Erkən müasir heraldikada mulletlər nadir idi, lakin ABŞ bayrağından əvvəl ərazi bölgüsünü göstərən mulletlər yeddi rayonu təmsil edən yeddi mulletə malik 1618-ci ildə Vale gerbində var idi.

1777-ci il bayraq qətnaməsi[redaktə | əsas redaktə]

İlk ulduzların və zolaqların dizayneri[redaktə | əsas redaktə]

Sonrakı bayraq aktları[redaktə | əsas redaktə]

"Çiçək Bayrağı" Asiyaya gəldi[redaktə | əsas redaktə]

Dizaynların tarixi inkişafı[redaktə | əsas redaktə]

Bayrağın gələcəyi[redaktə | əsas redaktə]

Simvolizm[redaktə | əsas redaktə]

Dizayn[redaktə | əsas redaktə]

Yaranması[redaktə | əsas redaktə]

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Rəngləri[redaktə | əsas redaktə]

49 və 50 ulduzlu ittifaq[redaktə | əsas redaktə]

Dekorasiya[redaktə | əsas redaktə]

Nümayişi və istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bayraq etiketi[redaktə | əsas redaktə]

Nəqliyyat vasitələrində nümayişi[redaktə | əsas redaktə]

Uniformalarda nümayişi[redaktə | əsas redaktə]

Poçt markaları[redaktə | əsas redaktə]

Muzeylərdə nümayişi[redaktə | əsas redaktə]

Daimi nümayiş yerləri[redaktə | əsas redaktə]

Nümayiş üçün xüsusi günlər[redaktə | əsas redaktə]

Yarıyadək endirilmiş halda nümayişi[redaktə | əsas redaktə]

Bayraq aşağı hallarda yarıyadək endirilir:

  • 15 may
  • Xatirə Günü (günorta qədər)
  • Vətənpərvərlər Günü
  • Oktyabrın birinci bazar günü
  • 7 dekabr
  • Prezidentin vəfatı ilə əlaqədar - 30 gün ərzində
  • Prezident müavini, Ali Məhkəmənin hakimi və ya Nümayəndələr Palatasının spikeri vəfatı ilə əlaqədar - 10 gün ərzində
  • Konqresmenlərin, məhəlli deleqatların yaxud Puerto-Rikonun Daimi Nümayəndəsinin vəfatından bir gün sonra

Saxlama üçün qatlanması[redaktə | əsas redaktə]

Dəfnlərdə istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Əlaqəli bayraqlar[redaktə | əsas redaktə]

Əlaqəli bayraqlar qalareyası[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda ABŞ bayrağı ilə əlaqəli mediafayllar var.