Abomey

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Abomey
fr. Abomey
Rue d'Abomey (1).jpg
7°11′07″ şm. e. 1°59′29″ ş. u.
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 142 km²
Mərkəzin hündürlüyü 221 m
Xəritəni göstər/gizlə
Abomey xəritədə
Abomey
Abomey
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

AbomeyBeninin Zu departamentinin paytaxtıdır. Abomey kommunası 142 kvadrat kilometr ərazini əhatə edir və 2012-ci ildə 90.195 nəfər əhalisi var idi.[1][2]

Abomey, Abomey Kral saraylarına, 1600–1900-cü illərdə Dahomeya krallarının yaşadığı və 1985-ci ildə UNESCO tərəfindən Ümumdünya irsi olaraq seçilmiş kiçik ənənəvi evlərin toplusuna sahibdir.[3]

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Abomey 17-ci əsrdə Dahomeya krallığının(1600-1904) paytaxtı olaraq qurulmuşdu.[3] Şəhər Do-Aklin, padşahının oğlu tərəfindən təsis edilmişdir. 1700-cü illərdə Dahomey sürətlə genişlənərək ətrafdakı bir çox krallıqları mənimsədi və qul ticarəti ilə zənginləşdi. Bir neçə cəhddən sonra fransızlar 1692-ci il noyabrın 16-da kral Behanzini məğlub etdilər.[3] Bundan sonra şəhərin əhəmiyyəti azaldı. Bu gün şəhər daha az əhəmiyyət kəsb edir, lakin yenə də turistlər arasında məşhurdur və sənətkarlıq mərkəzi kimi tanınır.

Abomey Kral sarayları[redaktə | əsas redaktə]

Abomey Kral Sarayları, Fon xalqının 17-ci əsrin ortaları və 19-cu əsrin sonları arasında inşa etdiyi bir qrup torpaq tikililərdir. Qərbi Afrikanın ən məşhur və tarixən əhəmiyyətli ənənəvi yerlərindən biri olan saraylar UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxildir.[3]

Şəhər altı qapısı olan 10 kilometr (6 mil) çevrəsindəki bir palçıq divar ilə və beş fut dərinlikdə bir xəndəklə qorunurdu. Şəhər həmçinin Qərbi Afrika qalalarının adi müdafiəsi olan sız akasiya ağacları ilə əhatə olunmuşdu. Divarların içərisində tarlalar ilə ayrılmış kəndlər, bir neçə kral sarayı, bazar yeri və kazarma olan böyük bir meydan vardı. Orijinal 12 saraydan yalnız 10-u Dahomeyin sonuncu padşahı Behanzin tərəfindən 1892-cü ildə yandırılmadan xilas oldu.[3] Fransız müstəmləkəsi dövründə şəhər yenidən quruldi və sahil boyu bir dəmir yolu ilə bağlandı.

Təhdidlər[redaktə | əsas redaktə]

UNESCO tərəfindən də bildirildiyi kimi, Abomey Kral sarayları 21 yanvar 2009-cu ildə "bir neçə binanı məhv edən" yanğından zərər çəkmişdir.[4] Yanğın, 1984-cü ildə güclü bir tornadonun ardınca ərazini zədələyən ən son fəlakət idi.[5]

Demoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

İl Əhali[6]
1860-cı illər 24.000
1979 38.412
1992 65.725
2002 77.997
2008 87.344
2012 90.195

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Abomey". Atlas Monographique des Communes du Benin. İstifadə tarixi: January 5, 2010.
  2. "Communes of Benin". Statoids. 2 January 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 5, 2010.
  3. 1 2 3 4 5 Butler, Stuart (2019) Bradt Travel Guide - Benin, pgs. 135-45
  4. UNESCO World Heritage news, 13 February 2009
  5. "State of Conservation: Royal Palaces of Abomey (Benin)". UNESCO. İstifadə tarixi: 27 July 2015.
  6. "Abomey". World Gazetteer. İstifadə tarixi: 2008-12-19.