Adıge-Xabl

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Adıge-Xabl

44°20′ şm. e. 41°56′ ş. u.


Ölkə Rusiya Rusiya
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 443 m
Əhalisi
Əhalisi 3946 (2010) nəfər
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +7 87870
Poçt indeksi 369330
Xəritəni göstər/gizlə
Adıge-Xabl xəritədə
Adıge-Xabl
Adıge-Xabl

Adıge-Xabl (abq. Адыгьа-ХӀабльа, kab.-çərk. Адыгэ Хьэблэ, qaraç.-balk. Адыге-Хабль, noq. Адыге-Хабль) — Rusiya Federasiyası, Qaraçay-Çerkesiya Respublikasının kənd, Adıge-Xabl rayonunun inzibati mərkəzi.

Tərkibində yeganə yaşayış məntəqəsi olan inzibati ərazi vahidliyinə aiddir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Adıge-Xabl rayonunun şərq hissəsində, Kiçik Zelençuk çayının sağ sahilində yerləşir. Çerkessk şəhərindən 12 km şimal-qərbdə, P217 şossesi üzərində yerləşir. Kənd yaşayış məntəqəsinin sahəsi 11,75 km²-dir.

Aşağıdakı yaşayış məntəqələri ilə həmsərhəddir: cənub-qərbdə İkon-Xalq, şimal-qərbdə Adil Xalq, şimalda Erken Xalq və Erken-Şaxar.

Kənd respublikanın meşə-çöl zonasında, Qafqazın şimal yamaclarının aşağı hissəsində yerləşir. Kənd yaşayış məntəqəsinin ərazisindəki orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 443 metr təşkil edir. Mütləq yüksəkliklər 500 metrdən çoxdur.

Torpaq örtüyü son dərəcə müxtəlifdir. Ərazidə qara torpaqlar yayılmışdır.

Hidroqrafik şəbəkə əsasən Kiçik Zelençuk çayı ilə təmsil olunur. Kəndin şimalında böyük bir su anbarı vardır.

İqlimi isti mülayimdir. Orta illik temperaturu + 10 ° C-dir. İyul ayının orta temperaturu + 21.5 ° C, yanvarın ayının orta temperaturu −2 ° C təşkil edir. Yayda maksimum temperatur + 38 ° C-ə çatır. Qışda minimum temperatur −30 ° C-ə enə bilər. Günəşli günlərin sayı 210-dur. Kifayət qədər rütubətə sahib olsada, yay aylarının sonu quraqlıq gətirən güclü şərq və şimal-şərq küləkləri müşahidə edilir. Bir illik yağıntının miqdarı 680 mm təşkil edir. Yağıntılar əsasən aprel-iyun ayları düşür.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kənd 1925-ci ildə Xabez kəndindən gələn köçkünlər tərəfindən qurulmuşdur. İlk məskunlaşanlar tərəfindən kənd "Adıge-Xabl" adlandırılır. Sonradan kəndə abazinlər, noqaylər və ruslar da köçür.

1936-cı ildə Çərkəz Muxtar Vilayətinin İkon-Xalq rayonunun inzibati mərkəzi olur. 1955-ci ildə İkon-Xalq rayonu ləğv edilir.

1957-ci ildə kənd Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayətinin yeni yaradılan Adıge-Xabl rayonunun inzibati mərkəzi olur.

Yaşayış məntəqəsi respublikanın qida sənayesinin mərkəzlərindən biridir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir[1]:

xalq say,
nəf. (2010)
ümumi
əhaliyə olan nisbət, % (2010)
çərkəzlər 2 173 55,1 %
noqaylar 682 17,3 %
ruslar 385 9,7 %
abazinlər 346 8,8 %
qaraçaylılar 60 1,5 %
digərləri 300 7,6 %
ümumi 3 946 100 %

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Mədəniyyət evi

Adıge-Xabl kitabxana sistemi

İctimai-siyasi təşkilatlar:

Adıge Hase

Əmək və Müharibə Veteranları Şurası

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "База данных Всероссийской переписи населения 2010 года".

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]