Adi şirinkök

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Şirinkök&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Şirinkök}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
(Şirinkök]])[1]
???:
Adi şirinkök
Adi şirinkök
Engelsüß HD.JPG
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Şirinkök
Cins:Şirinkök
Cins:Şirinkök
Cins:Şirinkök
Cins:Şirinkök
Beynəlxalq elmi adı

Adi şirinkök (lat. Polypodium vulgare)[3]şirinkök cinsinə aid bitki növü.[4]

Polypodium vulgare L. (P. vulgare subsp. issaevii A. Askerov & A. Bobr., P. nipponicum auct., P. someyae auct.)

Hündürlüyü 10–50 sm olan, çox vaxt yerüstü kökümsovları sürünən və qonur təbəqə ilə sıx örtülmüş bitkidir[5].

Yarpaq[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yarpaq ayası görünüşünə görə uzanmış-neştərşəkillidir, qalın dəriciklidir; yuxarı hissəyə doğru seqmentlər tədricən daralan,

dartılmış və ya dəyirmiləşmişdir, tamkənarlıdır və yaxud qeyri-müəyyən mişarvaridir, qaidə hissəsinə doğru birləşmişdir; ikinci dərəcəli damarlar ikiqat-çəngəlvaridir, əsas damardan enli, demək olar ki, düz bucaq altında çıxır. Saplaq yarpaq ayasından qısadır[5].

Sorus[redaktə | mənbəni redaktə et]

Sorusları dəyirmidir, orta damara yaxın yerləşmişlər; sporlar sarımtıldır, çox və ya az qabarıqdırlar. Çoxillikdir[5].

Sporlaması[redaktə | mənbəni redaktə et]

İyul-Avqust[5].

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Qob., Kür-Araz oval., KQ mərkəzi, KQ şimal, KQ cənub, Lənk. dağ., Lənk. oval[5].

Yaşayış mühiti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qayalıq yerlərdə, daşlar arasında, meşələrdə, daş binalarda və sökülmüş yerlərdə, bəzən gövdə və kötüklərdə rast gəlinir[5].

Meşəli rayonlarda üstünlük təşkil edir.

Təsərrüfat əhəmiyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kökümsovunun tərkibində aşı və alma turşusu qlisirizin, santozin vardır. Tibbdə istifadə olunur. Dekorativ bitkidir[5].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Cins:Şirinkök
  2. Linnæi C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753.C. 2. səh. 1085.
  3. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  4. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Eldar Şükürov. İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı, Bakı 2016