Adi boymadərən

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Asterkimilər (Asteraceae Dumort.) fəsiləsinin Boymadərən (Achillea L.) cinsindən olan çoxillik ot bitkisidir. Hündürlüyü 30-75 sm, gövdəsi və yarpaqları yumşaq tüklüdür. Kökü üfuqi şəkildə yayılır, kökdən çıxan və gövdəsindəki lanset-lələkvarı yarpaqları 3-5 və daha çox hissəciklərə bölünmüş hissələrdən ibarətdir. Diametri 2-3 mm olan, ağ və açıq çəhrayı çoxsaylə xırda çiçəkləri gövdənin yuxarısında qalxanvari şəkildə, çətir formasında sıx birləşərək bir iri çiçək təəssüratı yaradırlar. Yarpaqların dadı şorməzə və azacıq büzüşdürücü, çiçəklərin dadı isə acı ədviyəlidir. May-sentyabr aylarında çiçəkləyərək, iyun-oktyabr aylarında meyvə verir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda Böyük və Kiçik Qafqazın bütün rayonlarında, Naxçıvanın və Talışın dağlığ hissəsində yayılmışdır. Orta dağ qurşağından subalp qurçağına kimi (dəniz səviyyəsindən 800-2600 m-ə qədər) rast gəlinir. Əsasən meşələrdə, kolluqlarda, subalp çəmənliklərdə, əkinlərdə, çaqıl daşlıqlar və dincə qoyulmuş torpaqlarda bitir.

Tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

?Adi boymadərən
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Asterid
Sıra: Astraçiçəklilər
Fəsilə: Çobanyastığıkımılər
Cins: Boymadərən
Növ: Adi boymadərən
Elmi adı
Achillea millefolium L., 1753
Sinonimlər
Achillea lanulosa Nutt.

Achillea magna auct.
Achillea millefolium subsp. borealis (Bong.) Breitung
Achillea millefolium subsp. lanulosa (Nutt.) Piper
Achillea millefolium subsp. millefolium

Achillea millefolium var. occidentale DC.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   35423
MBMM   13329
HE   467225
BEABS   174112

Flavonoid, alkaloid, qlikozid, efir və piyli yağlar, C və K vitaminləri, aşı maddələr, eləcə də qətranlar, lakton və karotinlə zəngindir.

Təsiri və tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Farmakopeyaya daxil olan rəsmi dərman bitkisidir. Elmi, eksperimental və xaıq təbabətində, eləcə də kliniki sınaqlarda, homeopatiya, farmakologiya və baytarlıqda geniş tətbiq edilir. Əsasən mədə, ürək, böyrək və böyrək daşı, sidik kisəsi, bronxial astma, dəri, qaraciyər xəstəliklərində, ağciyər vərəmi, nevroz, soyuqdəymə, malyariya, qadın, revmatizm, stomatit, allergiya, ateroskleroz və bədxassəli şişlərə qarşı istifadə olunur. Antioksidant, antihelmint, qansaxlayıcı, bəlğəmgətirici, ağrıkəsici, yarasağaldıcı, hərarəti salan, spazmolitik və kardiotonik təsirə malikdir.

Əks təsirləri[redaktə | əsas redaktə]

Hamiləlik dövründə istifadə etmək olmaz

İstifadə olunan hissələr[redaktə | əsas redaktə]

Yerüstü hissəsi və çiçəkləri

İstifadə formaları[redaktə | əsas redaktə]

Cövhər və dəmləmələr

Adi boymadərən (lat. Achillea millefolium)[1] - boymadərən cinsinə aid bitki növü.[2]


Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]