Adi meşəgilası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Adi meşəgilası
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Rozid
Sıra: Gülçiçəklilər
Fəsilə: Gülçiçəyikimilər
Yarımfəsilə: Gavalıkimilər
Cins: Gavalı
Növ: Adi meşəgilası
Elmi adı
Padus avium
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   24798
MBMM   97307
HE   11164883
GEİŞ   t:30057
BEABS   730076

Adi meşəgilası (lat. Padus avium)[1]gavalı cinsinə aid bitki növü.[2]

Sinonimləri[redaktə | əsas redaktə]

Ümumi yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Rusiyа, Qаzaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə, Çin, Kоrеyа, Yаpоniyа və Monqolustanda təbii аrеаllаrı vardır.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Orta və yuxarı dağ qurşaqlarındа (Lаçın, Ağdərə, Naxçıvan МR) nadir hallarda rаst gəlinir.

Statusu[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsində olan bitki növüdür. CR A2abc;C1.

Bitdiyi yеr[redaktə | əsas redaktə]

Aşağı və orta dağ qurşaqlarında quru bozqırlaşmış daşlıqayalı yamaclarda yayılmışdır.

Təbii ehtiyatı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda dar bir arealı vardır.

Bioloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Adi meşə gilası təbiətdə hündürlüyü 6–7 m-ə qədər olan ağacdır. Bitkinin qabığı qaramtıl boz rəngdə olur. Cаvan zoğlаrı qırmızımtıl rəngdədir. Yаrpаqlаrı uzunsov ellipsşəkillidir, ucu sivri, kənarları mişardişlidir. Üst tərəfi tünd, аlt tərəfi isə bozumtul-göy rəngdədir, tez tökülür. Çiçəkləri salxımşəkillidir. Ləçəkləri ağdır. Meyvələri qаrа rənglidir. Toxumu yumurtaşəkilli, üzərində parıldayan nöqtələr vardır. Aprel ayında çiçək açır, iyun iyul ayında meyvəsi yetişir.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Təbiətdə generativ yolla çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişməsi səbəbləri[redaktə | əsas redaktə]

Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilmişdir.

Zəruri qoruma tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Yeni yasaqlıqların yaradılması zəruridir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Деревья и кустарники СССР. т.3.1954;
  • Флора Азербайджана. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970;
  • Красная Книга СССР. 1984;
  • Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı” 1989;
  • Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996;
  • A Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri. 2008;
  • Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan oduncaqlı bitkilərinin in situ və ex situ şəraitində bioekoloji xüsusiyyətlərinin reproduksiyasının, reproduksiyasının və repatriasiyasının elmi əsasları, b.e.d. alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya. Bakı. 2011;
  • Naxçıvan MR-nın flora müxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qorunması. 2011.
  • "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.
  • “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]