Adi qalxansifət

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Adi qalxansifət
Adi qalxansifət
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Pulcuqlular
Yarımdəstə : İlanlar
Fəsilə: Gürzələr
Yarımfəsilə: Çökükbaşlar
Cins: Qalxansifətlər
Növ: Adi qalxansifət
Elmi adı
Gloydius halys Pallas, 1776

Adi qalxansifət[1], və ya Pallas qalxansifəti (lat. Gloydius halys) — Gürzələr fəsiləsinə aid ilan növü.

Qısa məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Orta ölçüyə malikdir. Bədəninin uzunluğu 69 sm, quyruğu isə 11 sm təşkil edir. Bəzən bu növün tünd qırmızı və qara rəngdə olanlarına rast gəlir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstan, Qırğızıstan, şimali Türkmənistan, Tacikistan, Özbəkistan, şimal-qərbi Çin, Monqolustan ərazilərində rast gəlmək olar.

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Gloydius halys and Bufo viridis; Baikonur 01.jpg

Bu növ ilanlara dekən olar ki, hər yerdə görmək olar. Yarımsəhra, dağ çölləri, dağ meşələri, alp və subalp çəmənliklərində və hətta 3000 metr yüksəkliklərdə belə görmək olar. İnsanların çox yaşadığı ərazilərdə az təsadüf edilir. Bu əsasən yazın sonu, yayın əvvəlinə təsadüf edir. Çütləşmə aprel-may aylarına baş verir. Yaz və payızda gündüz, yayda isə gecə həyatı keçirir. Dişi avqust ayında 3-14 bala verir. Balalar 160–190 mm uzunluğa və 5-7 q çəkiyə malik olur. Əsasən kərtənkələlər, kiçik quşlar və gəmiriçilərlə qidalanır.

Zəhəri[redaktə | əsas redaktə]

Bu ilanın zəhəri insan üçün təhlükəlidir. Dişlənmiş yerdə və qana keçən zəhər daxili orqanlarda güçlü qanaxma yaradır. Bununla belə 5-7 gündən sonra sağalma başlayır.

Atlar və digər ev canlılarının calınması isə bir mənalı olaraq ölümlə nəticələnir.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ананьева Н. Б., Орлов Н. Л., Халиков Р. Г., Даревский, Илья Сергеевич, Рябов С. А., Барабанов А. В. Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус). — СПб.: Зоологический институт РАН, 2004. — С. 184—185. — 232 с. ISBN 5-98092-007-2
  2. Орлов Б. Н. Гелашвили Д. Б. Ибрагимов А. К. Ядовитые животные и растения СССР — М.: Высшая школа, 1990. — С. 120. — ISBN 5-06-001027-9

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]