Alüminium xlorid

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Alüminium xlorid
Alüminium xlorid:kimyəvi formul
Alüminium xlorid: molekulların görünüşü
Ümumi
Kimyəvi formuluAlCl3
Molyar kütlə133.34 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq0,714 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi192,4  °S
Qaynama nöqtəsi120  °S

Alüminium xlorid – alüminium duzu və xlorid turşusu. Kimyəvi formulu - AlCl3.

Xassəsi[redaktə | əsas redaktə]

Adi temperaturada 183°C-də uçur (təzyiq altında 192,6 °C-də əriyir). Suda yaxşı həll olur (25 °C temperaturda 100 qr H2O-da 44,38 qr); nəm havada hidroliz nəticəsində tüstülənməyə başlayır və HCl ayrılır. Sulu məhluldan sarımtıl-ağ rəngdə kristalohidrat - AlCl3• 6H2O formasında məhlulda asılı şəkildə üzən kristal ayrılır. Bir sıra üzvi birləşmələrdə yaxşı həll olur (məsələn, 25 °C temperaturda 100 qr etanolda 100 qr, asetonda, dixloretanda, etilenqlikolda, nitrobenzolda, karbondördxloriddə və s.).

Alınması[redaktə | əsas redaktə]

Alüminium xloridin sənayedə alınmasının ən əhəmiyyətli üsulu - Cl2 və CO qarışığının şaxta sobalarında susuzlaşdırılmış kaolin və ya boksitə təsirinə əsaslanır:

AI2O3 + 3CO + 3Cl2 ↔ 2AICI3+3CO2 • 6H2O3

900 °C temperaturda bor üçxlorid və alüminium fosfid qarışığından bor fosfid və alüminium xlorid alınır:

  • BCI3 + AIP → BP + AICI3


Alüminium xloridin digər alınma üsulları da mövcuddur:

  • AI + FeCI3 → AICI3 + Fe
  • AI (OH)3 + 3HCI → AICI3 + 3H2O
  • CuCI2 + AI → 2AICI3 + 2Cu
  • AI + 6HCI → AICI3 + 3H2

Tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Susuz alüminium xlorid bir sıra qeyri üzvi (məsələn, NH3, H2S, SO2) və üzvi (məsələn, turşuların xloranhidridləri, efirlər və s.) maddələrlə birləşmə məhsullarını əmələ gətirir. Bu da AlCl3 neft emalında və üzvi sintezlərdə (məsələn Fridel – Krafts reaksiyasında) katalizator kimi texniki tətbiqinin mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini gəstərir. Heksahidrat və onun məhlulları qrunt sularının təmizlənməsi, ağac emalı və digər sahələrdə istifadə olunur.

Toksikliyi[redaktə | əsas redaktə]

Alüminium xlorid orqanizmə daxil olduqda çox toksikdir,həm də korroziya aktivliyinə malikdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская