Aleksandr arxipelaqı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Aleksandr arxipelaqı
ing. Alexander Archipelago
56°00′00″N 134°00′00″W / 56.00000°N 134.00000°W / 56.00000; -134.00000Koordinatlar: 56°00′00″N 134°00′00″W / 56.00000°N 134.00000°W / 56.00000; -134.00000
Akvatoriya Sakit okean
Ölkələr Flag of Alaska.svg Alyaska
Flag of the United States.svg ABŞ



Adaların sayı 1.100
Böyük ada [[Uels Şahzadəsi (Alyaska)
Çiçikova аdası|Uels Şahzadəsi (Alyaska)
Çiçikova аdası]]
Sahəsi 36.000 km²
Hündür nöqtəsi 1.400 m
Əhali (2000 ) 37.159 nəf.
Əhali sıxlığı 1,032 nəf./km²
Aleksandr arxipelaqı (Alaska)
Aleksandr arxipelaqı
Aleksandr arxipelaqı is located in Alyaska
Aleksandr arxipelaqı
-
Commons-logo.svg Aleksandr arxipelaqı Commonsda
Aleksandr arxipelaqı

Aleksandr arxipelaqı (ing. Alexander Archipelago) — Alyaskanın cənub-şərqində, Sakit okeanın isə şimal-şərqində yerləşir. Materikdən Linn-Kanal boğazı ilə ayrılır[1] Boğazın yaxınlığında ştatın paytaxtı olan Cuno şəhəri yerləşir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaq rus dənizçiləri tərəfindən 1741-ci ildə kəşf edilir. Ekspedisiyada Vitus Berinq və Aleksey Çirikova iştirak edirdilər. 1809-1867-ci illərdə rus köçmənlərinin inzibati mərkəzi olan Novoarxangelsk (hazırda Sitka) arxipelaqda yerləşirdi. Arxipelaq 1867-ci ildə Alyaska ilə birlikdə ABŞ dölvətinə satılır. Arxipelaq isə rus çarı II Aleksandrın şərəfinə adlandırılır.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaqda 1100 ada və qaya parçası vardır, ümumi sahəsi 36,8 km² təşkil edir. Adalar sualtı dağların zirvələrini təşkil edir. Onlar bir-birindən və materikdən dərin boğazlarla ayrılır. Boğazlar qışda donmadığında gəmiçilikdə əhəmiyyətlidir.

Arxipelaqın ən iri adaları:

Relyefi dağlıqdır ( 1400 m), sahilləri sıldırımdır, Fiordlarla kəskin parçalanmışdır. İqlimi mülayimdir. Yanvar ayınfa orta temperatur 1,6°S, iyulda isə 12°S-14°S arasında dəyişir. Dağların hündürlüyü 1000-1100 m arasında dəyişir. Adalar əsasən iynə yarpaqlı meşələrlə örtülüdür. Meşələrdən yüksəkdə isə Alp çəmənlikləri yerləşir.

Əhali və iqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Bölgələ köklü əhalisi hindu Tlinkitlər və Haydalılardır. Simşian qəbiləsi isə Britaniya Kolumbiyasında Annett adasına XIX əsr gəlmişlər. Ən iri yaşayış məntəqəsi Sitka şəhəri Baranova adasında yerləşir. Əsas gəlir mənbəyi balıqçılıq, heyvandarlıq, turizm və meşə təsərrüfatıdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Linn Kannalı