Aleksandr arxipelaqı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aleksandr arxipelaqı
ing. Alexander Archipelago
Alexander archipelago.jpg
56°00′00″ şm. e. 134°00′00″ q. u.
Ölkələr
Akvatoriya
Adaların sayı 1100
Ən böyük adası [[Uels Şahzadəsi (Alyaska)
Çiçikova аdası]]
Ümumi sahəsi 36000 km²
Hündür nöqtəsi 1400 m
Əhalisi 37.159 nəfər (2000-ci il)
Aleksandr arxipelaqı xəritədə
Aleksandr arxipelaqı
Aleksandr arxipelaqı
Aleksandr arxipelaqı (Alyaska)
Aleksandr arxipelaqı
Aleksandr arxipelaqı, Alyaska
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Aleksandr arxipelaqı

Aleksandr arxipelaqı (ing. Alexander Archipelago) — Alyaskanın cənub-şərqində, Sakit okeanın isə şimal-şərqində yerləşir. Materikdən Linn-Kanal boğazı ilə ayrılır[1] Boğazın yaxınlığında ştatın paytaxtı olan Cuno şəhəri yerləşir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaq rus dənizçiləri tərəfindən 1741-ci ildə kəşf edilir. Ekspedisiyada Vitus Berinq və Aleksey Çirikova iştirak edirdilər. 1809-1867-ci illərdə rus köçmənlərinin inzibati mərkəzi olan Novoarxangelsk (hazırda Sitka) arxipelaqda yerləşirdi. Arxipelaq 1867-ci ildə Alyaska ilə birlikdə ABŞ dölvətinə satılır. Arxipelaq isə rus çarı II Aleksandrın şərəfinə adlandırılır.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaqda 1100 ada və qaya parçası vardır, ümumi sahəsi 36,8 km² təşkil edir. Adalar sualtı dağların zirvələrini təşkil edir. Onlar bir-birindən və materikdən dərin boğazlarla ayrılır. Boğazlar qışda donmadığında gəmiçilikdə əhəmiyyətlidir.

Arxipelaqın ən iri adaları:

Relyefi dağlıqdır ( 1400 m), sahilləri sıldırımdır, Fiordlarla kəskin parçalanmışdır. İqlimi mülayimdir. Yanvar ayınfa orta temperatur 1,6°S, iyulda isə 12°S-14°S arasında dəyişir. Dağların hündürlüyü 1000–1100 m arasında dəyişir. Adalar əsasən iynə yarpaqlı meşələrlə örtülüdür. Meşələrdən yüksəkdə isə Alp çəmənlikləri yerləşir.

Əhali və iqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Bölgələ köklü əhalisi hindu Tlinkitlər və Haydalılardır. Simşian qəbiləsi isə Britaniya Kolumbiyasında Annett adasına XIX əsr gəlmişlər. Ən iri yaşayış məntəqəsi Sitka şəhəri Baranova adasında yerləşir. Əsas gəlir mənbəyi balıqçılıq, heyvandarlıq, turizm və meşə təsərrüfatıdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]