Alis (Birləşmiş Krallıq şahzadəsi)
| Alis | |
|---|---|
| ing. Alice of Saxe-Coburg and Gotha | |
 | |
| 13 iyun 1877 – 14 dekabr 1878 | |
| Əvvəlki | Bavariyalı Matilda Karolina |
| Sonrakı | Viktoriya Melita Fyodorovna |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum adı | Alice of Saxe-Coburg and Gotha |
| Doğum tarixi | 25 aprel 1843[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 14 dekabr 1878[1] (35 yaşında) |
| Vəfat yeri |
|
| Vəfat səbəbi | difteriya |
| Dəfn yeri | |
| Fəaliyyəti | tibb bacısı, siyasətçi, rəssam, əsilzadə |
| Atası | Şahzadə Albert[4] |
| Anası | I Viktoriya[4] |
| Həyat yoldaşı |
|
| Uşaqları | |
|
|
|
| Təltifləri |
    |
 |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Şahzadə Alis Maud Mariya (ing. Princess Alice Maud Mary of Saxe-Coburg and Gotha; 25 aprel 1843[1][2][…], Vestminster borosu, Böyük London – 14 dekabr 1878[1], Darmştat[3]) — Kraliça Viktoriyanın qızı, Böyük Hesse hersoginyası.
Uşaqlığının ilk illərini valideynləri və qardaş-bacılarıyla birlikdə ailəsinə məxsus rəsmi iqamətgahlarda keçirdi. Alman və fransız dillərində təhsil aldı. 1861-ci ildə səhhəti pisləşən və ölüm döşəyinə düşən atası Şahzadə Albertin baxımıyla məşğul oldu. Onun ölümünün ardından 6 aylıq dərin yasa bürünən anası Kraliça Viktoriyanın qeyri-rəsmi yardımçısı kimi xidmət etdi. Ertəsi il, saraydakı yas hələ davam edərkən, kiçik bir alman əsilzadəsi olan Hesseli Lüdoviklə evləndirildi. Osborn-hausda kiçik və təvazökar bir mərasimlə evlənən Şahzadə Alisin Darmştadtdakı həyatı yoxsulluq, ailə tragediyası, əri və anasıyla get-gedə pisləşən münasibətləri səbəbilə xoş keçmədi.
Xüsusilə Florens Naytingelin fəaliyyətləriylə yaxından tanış oldu və tibb sahəsinə marağı artdı. Böyük Hesse hersoqluğu Avstriya-Prussiya müharibəsinə qatıldığı əsnada hamilə olan Şahzadə Alis, bu dövrün çoxunu səhra hospitallarını ziyarət edərək keçirdi. 1877-ci ildə ərinin taxta çıxmasıyla, Böyük Hesse hersoginyası ünvanı aldı. Ancaq ertəsi il yayılan difteriya epidemiyasına yoluxdu və 1878-ci ilin sonlarında vəfat etdi.
Həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]25 aprel 1843-cü ildə saat 4:00 radələrində Bukingem sarayında dünyaya gəldi. 2 iyunda doğulduğu saraydakı kilsələrdən birində vəftiz edildi. Dünyaya gəlişinin ardından ailə Vayt adasındakı Osborn-hausa köçdü və ilk təhsilinə burada başladı. 1854-cü ildə davam edən Krım müharibəsi səbəbilə anası Kraliça Viktoriya və böyük bacısı Şahzadə Viktoriyayla birlikdə yaralı əsgərlərin gətirildiyi London hospitallarını ziyarət etdi.
1861-ci ildə vəfat edən nənəsi Şahzadə Viktoriya və atası Şahzadə Albertin son günlərində baxımıyla məşğul oldu. Atasının ölümünün ardından 6 aylıq dərin yasa bürünən anasının qeyri-rəsmi yardımçısı kimi xidmət etdi. Şahzadə Alisin evlilik planları 1860-cı ildə anası tərəfindən başladılmışdı. Böyük bacısı Şahzadə Viktoriyanın tövsiyəsilə, kiçik alman əsilzadəsi olan Böyük Hesse hersoqu III Lüdovikin qardaşı oğlu Hesseli Lüdovik namizəd olaraq seçildi. 30 aprel 1861-ci ildə cütlüyün nişanlandığı elan edildi. Atası Şahzadə Albertin ani ölümünə baxmayaraq, toy hazırlıqları davam etdi və cütlük 1 iyul 1862-ci ildə Osborn-hausdakı təvazökar bir mərasimlə evləndi. Cütlüyün bu nigahdan 7 övladı doğuldu.
- Şahzadə Viktoriya, Hessen və Reyn şahzadəsi
- Şahzadə Yelizaveta, Böyük knyaginya
- Şahzadə İrina, Prussiya şahzadəsi
- Ernst Lüdovik, Böyük Hesse hersoqu
- Şahzadə Fridrix (1870-1873), hemofiliya xəstəsi idi və pəncərədən yıxılmasının ardından keçirdiyi daxili qanaxma səbəbilə vəfat etdi.
- Şahzadə Aliks, Rus çariçası
- Şahzadə Mariya (1874-1878), anasıyla birlikdə yoluxduğu difteriya səbəbilə vəfat etdi.
Qısa balayının ardından Darmştadta qayıdan cütlük burada coşquyla qarşılandı. Ancaq Britaniya kraliçasının qızı kimi nisbətən kiçik büdcəli Hesse mülkündə sıxıntılar çəkdi. Rəsmi iqamətgah olaraq bir saray yerinə, kiçik bir villada yaşadılar. 1863-cü ildə qardaşı Uels şahzadəsi Albertlə Danimarkalı Aleksandranın toy mərasimi münasibətilə, Londona səyahət etdi. O əsnada hamilə idi və ilk övladını da 5 apreldə Vindzor qalasında dünyaya gətirdi. Anası Kraliça Viktoriya tərəfindən nəzarət edilən doğuşun ardından bir qız uşağı dünyaya gətirdi və ona anasının şərəfinə Şahzadə Viktoriya adını verdi.
1866-cı ildə başlayan Avstriya-Prussiya müharibəsində Avstriyanı dəstəklədilər və beləcə, bacısı Şahzadə Viktoriya ilə qarşı cəbhələrdə qaldılar. Müharibə başladığı əsnada hamilə idi və iki övladını Londondakı anasının yanına göndərmişdi. Müharibə Prussiyanın qələbəsiylə sonlandı. Darmştadt işğal olundu. Çar II Aleksandrın müdaxiləsiylə Böyük Hesse taxt-tacı qüvvədə qalsa da, ağır döyüş təzminatı ödəməli oldu.
1876-cı ilin sonlarında ginekoloji xəstəlik səbəbilə İngiltərəyə gəldi və burada əməliyyat olundu. 1877-ci ilin martında qaynatası vəfat etdi və əri Şahzadə Lüdovik əmisinin yeganə varisi oldu. Həmin ilin iyununda isə əmisi III Lüdovikin vəfatıyla Şahzadə Lüdovik taxta çıxdı. Dramştadtda sevilməsələr də, cütlük coşquyla qarşılandı.
1878-ci ilin noyabrında ailə bölgədə yayılan difteriya epidemiyasına yoluxdu. Bütün ailə üzvləri sağalsa da, ən kiçik qızı Mariya, ondan bir neçə həftə sonra isə Şahzadə Alis vəfat etdi. 14 dekabrda vəfat etməsinin ardından 4 gün sonra keçirilən cənazə mərasimiylə Darmştadtda dəfn olundu.
Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Alice, Grand Duchess of Hesse. Letters to Her Majesty the Queen. London: John Murray. 1885.
- Longford, Elizabeth. Victoria R.I.. London: Weidenfeld & Nicolson. 1964. ISBN 0-297-17001-5.
- Mager, Hugo. Elizabeth: Grand Duchess of Russia. New York, USA: Carroll and Graf Publishers, Inc. 1998. ISBN 0-7867-0678-3.
- Noel, Gerard. Princess Alice: Queen Victoria's forgotten daughter. London: Constable and Company Limited. 1985. ISBN 0-09-465980-X.
- Packard, Jerrold M. Victoria's Daughters. New York: St. Martin's Press. 1998. ISBN 0-312-24496-7.
- Martin, Theodore. Queen Victoria as I knew her. W. Blackwood. 1908.
- Pakula, Hannah. An Uncommon Woman: The Empress Frederick. London: Phoenix Press. 1995. ISBN 1-84212-623-7.
- Van der Kiste, John. Queen Victoria's Children. Gloucestershire: Sutton Publishing. 2003 [1986]. ISBN 0-7509-3476-X.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 5 Lundy D. R. Alice Maud Mary Saxe-Coburg and Gotha, Princess of the United Kingdom // The Peerage (ing.).
- 1 2 Alice Alice von Hessen // FemBio database (alm.).
- 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #101508727 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- 1 2 3 4 Kindred Britain.