Allil spirti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Allil spirti
Allil spirti
Allil spirti 3D
Ümumi
Sistematik adı Allil spirti
Kimyəvi formulu C3H6O
Molyar kütlə 58.08 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq 0.854 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi −129 °S

Allil spirti[1] (propen-2-ol-1) – doymamış spirtlər sinfinə daxil olan oksigenli üzvü maddədir.

Fiziki xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Spirt iyli, rəngsiz mayedir. Bir çox üzvi həlledicilərdə həll olur, bütün nisbətlərdə su ilə qarışaraq azeotrop qarışıq (28,3% Н2О; qayn.t. 89,0 °C) əmələ gətirir.

Kimyəvi xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Allil spirti allil birləşmələri və spirtlərin daxil olduğu reaksiyalara daxil olur. Halogenləri, hidrogenhalogenidləri, HClO-nu özünə birləşdirir. 100°С temperaturda üzvi hidrogenperoksidlərlə (katalizatorlar – Mo və W-ın birləşmələri) qarşılıqlı təsirdə olduqda qlisidola çevrilir. Allil spirtini 1000C-də ZnCl2-in iştirakı ilə və ya 200C–də CuCl2-in iştirakı ilə qatı HCl ilə işlədikdə allilxloridə çevrilir, 200-3000C-də Al2O3 üzərindən keçirtdikdə isə diallilefiri alınır. Allil spirtindən asanlıqla sadə və mürəkkəb efirlər alınır.[3]

Aınması[redaktə | əsas redaktə]

  • Allilxloridin hidrolizindən
  • Propilen oksidin izomerləşməsindən
  • Propanol-1-in dehidrogenləşməsindən
  • Qliserinin qarışqa turşusu ilə reaksiyasından[4]
  • Propilenin allilasetata oksoasilləşməsindən

Tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Qliserinin, akroleinin, qlisidolun və sadə və polimerləşən mürəkkəb allil efirlərinin, xüsusilə, diallilftalatın sintezində tətbiq edilir. Toksikliyi və təhlükəsizliyi Çox zəhərlidir, gözləri qözyaşına qədər qıcıqlandırır, mərkəzi sinir sisteminə təsir edir, qara çiyəri zədələyir, iş sahəsində buraxıla bilən qatılığı (BBQ) 2 mq/m3-dir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Перейти к:1 2 http://www.cdc.gov/niosh/ipcsneng/neng0095.html
  • Химическая энциклопедия. Том 1. Москва, Советская энциклопедия, 1988, стр. 102
  • Синтезы органических препаратов. Сборник 1. Москва, Иностранная Литература, 1949, стр. 25

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0017.html