Almaz Ülvi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Almaz Ülvi
Almaz Qasım qızı Binnətova
Almaz Ülvi.jpg
250px
Doğum tarixi 8 avqust 1960 (1960-08-08) (58 yaş)
Doğum yeri Kəsəmən, Basarkeçər rayonu, Göyçə
Vətəndaşlıq Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elmi dərəcəsi filologiya elmləri doktoru (2010)
Elmi adı

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun "Azərbaycan-Türkmənistan- Özbəkistan ədəbi əlaqələr" şöbəsinin müdiri,

Özbəkistan Respublikası Kokand Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Fəxri Professoru — 2018-ci il
Tanınır

ədəbiyyatşünas, yazıçı-publisist

Beynəlxalq Babur Fondunun Bakı filialının rəisi
Mükafatları Əsil Şərq Qadını (Özbəkistan) AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutun "İlin alimi" (2015-ci) fəxri adı AMEA Humanitar Elmlər Bölməsinin "Fəxri Fərmanı" — 2015-ci il

Almaz Ülvi (Binnətova Almaz Qasım qızı; d. 8 avqust, 1960. Kəsəmən, Basarkeçər rayonu, Göyçə) — Azərbaycan ədəbiyyatşünası,[1] yazıçı-publisist, filologiya elmləri doktoru (2010). Özbək ədəbiyyatı tədqiqatçısı.[2] Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun "Azərbaycan-Türkmənistan-Özbəkistan ədəbi əlaqələr" şöbəsinin müdiri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Almaz Ülvi 1960-cı il avqustun 8-də Göyçə mahalının Kəsəmən kəndində müəllim ailəsində doğulmuşdur. Həmin kənddə orta məktəbi fərqlənmə ilə tamamlamış (1967-1977) və Bakı Dövlət Universitetində ali təhsil almışdır (1978-1984).

1986-1988-ci illərdə Azərbaycan Dillər Universitetinin ikiillik fars dili şöbəsini bitirmişdir.

Almaz Ülvi AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitunun "Türk xalqları ədəbiyyatı" şöbəsində baş elmi işçi vəzifəsində çalışıb (şöbə yaranan gündən).

1995-ci ildə "Demokratiya və milli müstəqillik uğrunda mübarizənin poeziyada əksi" mövzusunda namizədlik dessertasiyası müdafiə etmişdir.

2010-cu ildə Almaz Ülvi "XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında özbək klassiklərinin yaradıcılığı" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

1984-1993-cü illərdə “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində, 1993-1997-cü illərdə “Dövlət Əmlak Komitəsi”ndə mətbuat xidmətinin rəhbəri kimi və 1997-ci ildən hal-hazıra kimi "Xalq qəzeti"nin "Ədəbiyyat və incəsənət" şöbəsində çalışır. 25 ilə yaxındır ki, mütəmadi olaraq mətbuat orqanlarında elmi, ədəbi, tarixi publisistik məqalələri ilə çıxış edir. Müxtəlif qəzet və jurnallarda, kitab, almanax və elmi toplularda, dünyanın bir sıra tanınmış beynəlxalq jurnallarında türk, özbək, rus, ingilis, gürcü, tatar və s. dillərdə elmi məqalələri çıxıb. Ümumiyyətlə isə, Azərbaycanda və xaricdə 400-dən yuxarı məqaləsi işıq üzü görüb.

1990-cı ilin may ayında Ülvi Bünyadzadənin təhsil aldığı Xarici Dillər Universitetində "Ülvi Bünyadzadə Xatirə Muzeyi" yaratmışdır.

Gənc şəhid şair Ülvi Bünyadzadəyə həsr olunmuş "Ülviləşən Ülvim" və "Poeziyada milli-azadlıq duyğuları" kitablarının müəllifi, "Ülvi duyğularım" (55 səh.), "Bir ölümün acığına" (256 səh.), "Ömrüm sənin eşqindi" (256 səh.), "Sənin oxşarın bənövşədi" (495 səh.), “Omür yolu (poema 2 dildə), “Omür yolu (poema 5 dildə) kitabların, eləcə də bir sıra digər kitabların toplayanı, tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı və ön sözünün müəllifidir. Bir çox gənc şairlərin ilk kitablarına ön söz yazıb.

Almaz Ülvinin Daşkənddə, İstanbulda, Ankarada, Bişkekdə, Tbilisidə, Quzey Kıbrısda və s. ölkələrdə dəfələrlə elmi simpozyum və elmi konfranslarda məruzələri dinlənilmişdir.

2014-cü ilin avqust ayında Bişkek şəhərində yaradılan “Türk Dünyası Vətəndaşlığı və Türk Dünyası Eğitimciler Birliği” təşkilatina 2015-ci ilin yanvar ayında üzv seçilmişdir.

Atilla adlı jurnalın təsisçisi və baş redaktorudur.

Təltifləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Özbəkistan Respublikası “Shark Ayoli” Beynəlxalq Qadınlar Elmi İnnovasiyalar və İctimai Fondunun fəxri diplomçusu;
  • Özbəkistan Respublikasının “Daşkənd-2000” beynəlxalq elmi məqalə müsabiqəsinin laureatı
  • AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutun "İlin alimi" fəxri adı — 2015-ci il
  • AMEA Humanitar Elmlər Bölməsinin "Fəxri Fərmanı" — 2015-ci il
  • Xurşud Banu Natəvan mükafatı — 2015-ci il
  • Özbəkistan Respublikası Kokand Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Fəxri Professoru — 2018-ci il
  • AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutun "Fəxri Fərmanı" — 2019-ci il

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Ailəlidir. Atilla adlı bir oğlu var.

Almaz xanım Ülvi BünyadzadəninKönül Bünyadzadənin bibisidir.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Poeziyada milli-azadlıq duyğuları" Bakı, 1998, 115 səh.
  2. "Ülviləşən Ülvim" Bakı, 1998, 256 səh.
  3. "Ədəbiyyat ömrü yaşayan əbədiyyat memarı" (Bakı, 80 səh.),
  4. "Müharibə ağrılarım. Sənədli publisistik düşüncələr, ədəbi qeydlər" (546 səh.),
  5. "Ədəbi duyğularım. Portretlər, düşüncələr, qeydlər" (Bakı, 426 səh),
  6. "Azərbaycan - özbək (cığatay) ədəbi əlaqələri (dövrlər, simalar, janrlar, təmayüllər)" (Bakı, 326 səh.),
  7. "Əlişir Nəvai Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında" (Bakı, 326 səh.),
  8. "Müdriklik işığında" (2009, 137 səh.)
  9. "Göyçə mahalı Kəsəmən: Bir kəndin tarixindən səhifələr", I kitab. Bakı, "CBS", 2011. 592 səh., tiraj 1000.
  10. "Elmin haqq çırağı (akademik Musa Əliyevin həyatı, fəaliyyəti və dövrü)Elmi redaktoru akademik İsa Həbibbəyli. Bakı, Elm, 2015, 186 səh. (şəkilli)
  11. "Özbək ədəbiyyatı (ədəbi portret cizgiləri, araşdırmalar, müsahibələr)".Elmi redaktoru və ön söz müəllifi akademik İsa Həbibbəyli. - Bakı, “Elm və təhsil”, 2016, 316 səh.
  12. "O’zbek adabiyoti va Ozarbayjon (tadqiqotlar, adabiy portretlar)". Mas’ul muharrir va so’zboshi mualliflari: prof.dr. Qozoqboy Yo’ldoshev, doç.dr. Sirdaryoxon O’tanova. -Toshkent, 2016. 216 bet.

Məqalələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Göylər təki sevgili // Ədəbiyyat qəzeti, 6 noyabr 1993-cü il
  • Bu torpağın hər qarışı mənim Kəbəmdir // “Yeni Azərbaycan”, 1997-ci il
  • Azərbaycanına pərvanə vurğunluğu ilə yanan oğul // “Yeni Azərbaycan”, 1997-ci il
  • Onu xatırlayanda çöhrələrə təbəssüm qonur // Xalq qəzeti, 8 aprel 2004-cü il
  • "Heç demirsən, Ələsgərim hardadı?", "Yeni Avropa" qəzeti, 24 fevral 2011-ci il, № 08(45) səh.12.
  • "Əfsanə ulduzlu Daşkənd", Qərbi Azərbaycan press qəzeti, səh.13, №02(45), 3 mart 2011-ci il.

Toplayıb çap etdirdiyi kitablar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ülvi Bünyadzadə, "Ülvi duyğularım" (toplayanı, tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı, redaktoru və ön sözünün müəllifi Almaz Ülvidir), Bakı, “Gənclik”, 1990, 55 səh.
  2. Ülvi Bünyadzadə, "Bir ölümün acığına" (toplayanı, tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı, redaktoru və ön sözünün müəllifi Almaz Ülvidir), Bakı, “Gənclik”, 1993, 256 səh.
  3. Ülvi Bünyadzadə, "Ömrüm sənin eşqindi" (toplayanı, tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı, redaktoru və ön sözünün müəllifi Almaz Ülvidir), Bakı, “Mütərcim”, 1998, 256 səh.
  4. Ülvi Bünyadzadə, "Sənin oxşarın bənövşədi" (toplayanı, tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı, redaktoru və ön sözünün müəllifi Almaz Ülvidir), Bakı, “CBS” 2005, 495 səh.
  5. Ülvi Bünyadzadə, "Omür yolu" (poema), 2 dildə - (toplayanı, redaktoru və ön sözünün müəllifi Almaz Ülvidir), Azərbaycan və gürcü dillərində. Tbilisi. 2009-cu il.
  6. Ülvi Bünyadzadə, "Omür yolu" (poema). 5 dildə - Azərbaycan, türk, ingilis, rus və gürcü dillərində. (toplayanı, redaktoru və son sözünün müəllifi Almaz Ülvi. Ön sözünün müəllifi Qənirə Paşayevadır.), Bakı, “Mütərcim”, 2009.
  7. Ülvi Bünyadzadə, Əfqanıstan ağrıları (poema və povest) // Azərbaycan, türk, özbək, qırğız, tatar, ingilis, rus, gürcü dillərində, // Bakı , “Elm və Təhsil”, 2015. 192 səh.
  8. Ülvi Bünyadzadə, Qəhərlənmiş könlüm: dünya ədəbiyyatından tərcümələr / şeirlər, hekayələr, (redaktoru və ön sözün müəllifi filologiya elmləri doktoru Almaz Ülvi (Binnətova) // Bakı , “Elm və təhsil”, 2015. 120 səh.
  9. Xaliq Əhmədov. Ölüncə biləcəm sənin qədrini (Şeirlər - Qarabağ cəbhəsindəki bir əsgərin cib dəftərçəsi) // Redaktoru və ön söz müəllifi filologiya elmləri namizədi Almaz Ülvi (Binnətova) // Bakı, “Ağrıdağ”, 1997, 30 s.
  10. Qəşəm Aslan. Məğlub ölüm (povest, hekayə, miniatür və məqalələr) // tərtib edəni, redaktoru və ön söz müəllifi filologiya elmləri namizədi Almaz Ülvi (Binnətova) // Bakı, “Ağrıdağ”, 1997, 168 s.
  11. Qəşəm Aslan. Seçilmiş əsərləri (povest, hekayə, miniatür və məqalələr) // tərtib edəni, redaktoru və ön söz müəllifi filologiya elmləri doktoru Almaz Ülvi (Binnətova). - Bakı, “Nurlan”, 2014, 240 s.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Almaz Ülvi (1960)- ədəbiyyatşünas" (azərb.). azerbaijans.com (2011).
  2. ОБИД ШОФИЕВ. "O’zbek adabiyotining ozar tadqiqotchisi." (özb.). Xurshid Davron (Khurshid Davron) kutubxonasi. kh-davron.uz (16.08.2014).

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]