Alp vudsiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Şöbə / Division: Qıjıkimilər – Polypodiophyta 

Sinif / Class: Qıjılar – Polypodiopsida 

Sıra / Order: Aspleniumlular – Aspleniales 

Fəsilə/ Family: Vudsiyakimilər – Woodsiaceae (Diels) Herter 

Elmi adı-Woodsia alpina (Bolt) S.F. Gray 

IUCN  Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “ Təhlükəli həddə yaxın olanlar ” kateqoriyasına aiddir-NT. Azərbaycanın nadir növüdür. [1][2]

Qısa morfoloji təsviri[3] [redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik, 6-8 sm hündürlüyündə, kiçik bitkidir. Yarpaqları tutqun- yaşıl,pərdəşəkilli,pulcuqlu,saplağı sarımtıl-boz,yarpaq ayasından qısa,qaidəsində bir ötürücü topalı, seqmentləri 6-8 cüt ovalşəkilli,sorusları yetişəndə öz aralarında qovuşandır,sporun səthi xırda yuvacıqlıdır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri [redaktə | əsas redaktə]

Sporların yetişmə dövrü iyul-sentyabr aylarına təsadüf edir. Yüksək dağ və alp qurşaqlarında, nadir hallarda meşə zolaqlarında, qayalıqlar və daşlıq ərazilərdə rast gəlinir.Dekorativ bitkidir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqazın Quba sahəsi, Böyük Qafqazın şərq hissəsi(Oğuz rayonu,Fil-Fil kənd ətrafı), Böyük Qafqazın qərb hissəsi(Sidlov dağı), Kiçik Qafqazın Şimal hissəsi(Göygöl və Cəbrayıl qəsəbəsi ətrafı), Diabar(Lerik rayonu),Lənkəranın dağlıq hissəsi(Yardımlı rayonu).

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Az sayda,məhdud biotoplarda rast gəlinən populyasiyalara malikdir.

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Təbii areallarının çox məhdud olması.  Antropogen amillər.Ətraf mühit amillərinə həssaslıq.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Vaxtaşırı monitorinqlərin aparılması.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı " Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri " II nəşr, Bakı 2013
  2. http://redbook.az/?options=project&id=Alp%20vudsiyas%C4%B1
  3. 1.Флора Азербайджана, 1950; 2.Аскеров.А.М…1983; 3.Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı,1989; 4.Аскеров.А.М…2001; 5.Əsgərov.A.M...2005