Ameli (film, 2001)
Ameli (fr. Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain; Amelinin qeyri-adi həyatı) — rejissor Jan Pyer Jönenin 2001-ci ildə çəkdiyi Fransa romantik komediya filmi.
Film Empire jurnalının 2010-cu ildə tərtib etdiyi "İngilis dilində olmayan dünya kinematoqrafiyasının 100 ən yaxşı filmi" siyahısında ikinci yeri tutmuşdur.[16]
Məzmun
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ameli Pulen 1974-cü ildə anadan olur və qəribə xasiyyətli valideynləri tərəfindən böyüdülür. Valideynləri səhvən onun ürək qüsuru olduğunu düşündükləri üçün Amelini evdə təhsil almağa məcbur edirlər. Tənhalığın öhdəsindən gəlmək üçün Ameli zəngin təxəyyülə və dəcəl xarakterə malik olur.
Amelinin altı yaşı olarkən, anası Amandin intihar etmək istəyən kanadalı bir turistin Paris Notr-Dam kilsəsinin damından özünü ataraq onun üzərinə düşməsi nəticəsində həlak olur. Bu faciədən sonra atası Rafael getdikcə cəmiyyətdən uzaqlaşır və özünə qapanır. Ameli 18 yaşında evdən ayrılır və Monmartr məhəlləsində yerləşən "Café des 2 Moulins" kafesində ofisiant işləməyə başlayır. Həmin kafedə həm çalışanlar, həm də müştərilər qeyri-adi və fərqli insanlardır.
Ameli subaydır və təxəyyülünü sərbəst buraxaraq həyatın kiçik sevinclərindən zövq alır. O, əlini taxıl kisələrinin içinə salmağı, qaşıqla krem-bryulenin karamel qatını sındırmağı və Sen-Marten kanalı boyunca suyun üzərində daş atmağı xoşlayır.
31 avqust 1997-ci ildə Uels şahzadəsi Diananın ölüm xəbəri Amelini sarsıdır. Həyəcan içində əlindəki plastik ətir qapağını yerə salır. Bu, divardakı bir kafel daşının yerindən çıxmasına səbəb olur və təsadüfən uzun illər əvvəl həmin mənzildə yaşamış bir oğlanın gizlətdiyi uşaqlıq xatirələri ilə dolu köhnə metal qutu üzə çıxır.
Ameli həmin oğlanı tapıb qutunu ona qaytarmağa qərar verir. O, öz-özünə söz verir ki, əgər bu qutu onun sahibini xoşbəxt edərsə, bundan sonrakı həyatını başqa insanlara da sevinc və xoşbəxtlik bəxş etməyə həsr edəcək.
Ameli mənzilin qapıçısından və uzun illər orada yaşamış sakinlərdən həmin oğlanın kimliyini soruşduqdan sonra özünə qapanmış qonşusu, sümük kövrəkliyi xəstəliyindən əziyyət çəkən rəssam Raymond Düfayellə tanış olur. Düfayel hər il fransız rəssamı Pyer-Ogüst Renuarın 1881-ci ildə çəkdiyi "Qayıqçıların Naharı" (Luncheon of the Boating Party) adlı məşhur tablosunun surətini çəkir. O, oğlanın soyadının Bretodo olduğunu xatırlayır.
Ameli həmin şəxsi – Dominik Bretodonu tapır və gizlicə uşaqlıq xatirələri ilə dolu metal qutunu ona qaytarır. Qutunu açdıqda xatirələrdən kövrələn Bretodo göz yaşlarını saxlaya bilmir və uzun illərdir münasibəti kəsilmiş qızı, eləcə də heç vaxt görmədiyi nəvəsi ilə barışmağa qərar verir. Bu hadisə Amelini çox sevindirir və o, insanları xoşbəxt etmək missiyasını davam etdirməyə qərar verir.
Ameli ətrafındakı insanların həyatını yaxşılaşdırmaq üçün gizli və mürəkkəb planlar qurur. O, kor bir kişini metro stansiyasına qədər apararkən yolda gördükləri küçə mənzərələrini elə canlı təsvir edir ki, sanki kişi onları öz gözləri ilə görür. Atasının dünyanı gəzmək arzusunu həyata keçirməsi üçün onun bağ cırtdan heykəlini gizlicə götürür və stüardessa olan rəfiqəsi vasitəsilə həmin heykəlin dünyanın müxtəlif məşhur abidələri önündə çəkilmiş şəkillərini atasına göndərir. Bundan başqa, daim xəstə olduğunu düşünən iş yoldaşı Jorjet ilə kafenin müştərisi Jozef arasında sevgi münasibətinin yaranmasına kömək edir. Yaşadığı binanın qapıçısı Madlen Uollesi də inandırır ki, illər əvvəl onu tərk etmiş əri ölümündən əvvəl ona son bir sevgi və barışıq məktubu yazıb. Eyni zamanda, kobud tərəvəz satıcısı Kollinyona müxtəlif oyunlar oynayaraq onu psixoloji cəhətdən sarsıdır. Nəticədə Kollinyon artıq mehriban və utancaq köməkçisi Lüsyenə pis davranmır, daha sonra isə mağazanın idarəsini Lüsyen öz üzərinə götürür.
Düfayel Amelinin davranışlarını müşahidə etdikdən sonra onunla tablosu haqqında söhbət etməyə başlayır. O etiraf edir ki, eyni Renuar tablosunu iyirmi dəfə köçürməsinə baxmayaraq, rəsmdə su içən qızın baxışlarını heç vaxt tam əks etdirə bilməyib. Onlar bu qız obrazının mənası haqqında dəfələrlə söhbət edirlər və Ameli tədricən öz tənhalığını həmin obrazla eyniləşdirməyə başlayır. Düfayel bunu hiss edir və Amelini qəribə xasiyyətli gənc Nino Kinkampua olan hisslərini qəbul etməyə təşviq edir. Nino fotoşəkil kabinələrində insanların tulladığı pasport şəkillərini toplamaq kimi qeyri-adi hobbi ilə məşğuldur.
Ameli Nino ilə ikinci dəfə təsadüfən qarşılaşanda ona aşiq olduğunu anlayır. Həmin görüş zamanı Nino təsadüfən fotoalbomunu küçədə salır, Ameli isə onu taparaq götürür.
Bundan sonra Ameli Paris küçələrində Nino ilə sanki "pişik-siçan oyunu" oynayır və sonda albomu ona adını açıqlamadan geri qaytarır. "Café des 2 Moulins" kafesində görüş təşkil etsə də, son anda qorxuya düşür və özünü tanıtmağa cəsarət etmir. Amelinin iş yoldaşı Cina onun xoşbəxtliyini düşündüyü üçün Nino ilə danışır. Lakin Jozefin dediyi sözləri səhv başa düşən Ameli elə bilir ki, Nino artıq Cinanı seçib.
Nəhayət, Düfayelin müdrik məsləhətləri Ameliyə hisslərini gizlətməməyi və Ninoya yaxınlaşmağı üçün cəsarət verir. Onlar romantik bir gecə keçirirlər və münasibətlərinin əsası qoyulur. Film Amelinin nəhayət, başqalarına deyil, özünə də xoşbəxtlik bəxş edə bildiyini dərk etdiyi anla başa çatır.
Film haqqında
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Filmdə əsas nəzərəçarpan rənglər yaşıl, sarı və qırmızıdır — bu da onu göstər ki, Braziliya rəssamı Xuares Maçadonun[ing.] rəsmlərindən ilhamlanılıb.
- Ameli obrazı xüsusi olaraq ingilis aktrisa Emili Votsonun[ing.] oynaması üçün yaradılmış, lakin Votson obraz üçün vacib olan fransızcanı bilmədiyinə görə roldan imtina etməli olmuşdur. O, eyni il çıxan başqa bir film olan "Qosford Park[ing.]"da çəkilib.
- Amelinin filmdə əlində qaşıq tutduğu kadrlardan birini Latviyanın məşhur pirat videoooyun vebsaytı olan "FitGirl Repacks" öz maskotu kimi istifadə edir. Quraşdırma proqramı açılan zaman isə fonda Hiromitsu Agatsuma-nın "Tsuki Sayu" mahnısı çalır.
Rollarda
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Odri Totu — Ameli Pulen
- Matyö Kassovits — Nino Kenkampua
- Ryufyus — Rafael Pulen
- Lorella Kravotta — Amandina Pulen
- Serj Marlen — Remon Düfael
- Jamel Debbuz — Lüsyen
- Klotilda Molle — Cina
- Kler Morye — madam Süzanna
- İzabel Nanti — Jorjetta
- Dominik Pinon — Jozef
- Artyus de Pengern — İppolito
- İolanda Moro — Madlen Uollas
- Yurben Kanselye — Kollinyon
- Moris Benişu — Dominik Bretodo
- Andre Düssolye — müəllifin mətni
Soundtreklər
[redaktə | vikimətni redaktə et]Bütün musiqi Yan Tyersen
tərəfindən bəstələnmişdir
| № | Başlıq | Müddət |
|---|---|---|
| 1. | "J’y Suis Jamais Allé" | 1:34 |
| 2. | "Les Jours Tristes (instrumental)" | 3:03 |
| 3. | "La Valse D’Amélie" | 2:15 |
| 4. | "Comptine d'un autre ete — L'apres midi" | 2:20 |
| 5. | "La Noyée" | 2:03 |
| 6. | "L’Autre Valse D’Amélie" | 1:33 |
| 7. | "Guilty" | 3:13 |
| 8. | "A Quai" | 3:32 |
| 9. | "Le Moulin" | 4:28 |
| 10. | "Pas Si Simple" | 1:53 |
| 11. | "La Valse D’Amélie (orchestra version)" | 2:00 |
| 12. | "La Valse Des Vieux Os" | 2:20 |
| 13. | "La Dispute" | 4:15 |
| 14. | "Si Tu N'Étais Pas Là (fréhel)" | 3:29 |
| 15. | "Soir De Fête" | 2:56 |
| 16. | "La Redécouverte" | 1:13 |
| 17. | "Sur Le Fil" | 4:24 |
| 18. | "Le Banquet" | 1:31 |
| 19. | "La Valse D’Amélie (piano version)" | 2:39 |
| 20. | "La Valse Des Monstres" | 3:40 |
| Ümumi müddət: | ||
Mükafatları
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Oskar mükafatı (2002)
- ən yaxşı xarici dilində film (nominasiya);
- ən yaxşı operator işi — Bryuno Delbonnel (nominasiya);
- ən yaxşı orijinal ssenari — Jan Pyer Jöne, Giyom Loran (nominasiya);
- ən yaxşı səs — Vensan Arnardi və s. (nominasiya);
- ən yaxşı rəssam/dekorativ iş — Alin Bonetto, Mari-Lor Valla (nominasiya);
- 2002 — BAFTA
- 2002 — Ən yaxşı xarici filmlərə verilən Qızıl Qartal mükafatı (Rusiya) (Film bu mükafatın ilk laureatıdır)
- Sezar mükafatı
- İki Britaniya Film Akademiyası Mükafatları;
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 5 https://web.archive.org/web/20200301175009/https://www.europeanfilmawards.eu/en_EN/film/amelie.5641.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 Unifrance. 1949.
- ↑ IMDb (ing.). 1990.
- ↑ filmportal.de. 2005.
- ↑ film-dienst (alm.). 1947. ISSN 0720-0781
- ↑ Kinopoisk (rus.). 2003.
- ↑ Svensk Filmdatabas (швед.). Svenska Filminstitutet.
- ↑ Filmfront (норв.).
- ↑ Gortych A. Filmweb (pol.). 1998.
- ↑ Elonet (fin.). 2006.
- ↑ Kvikmyndir (isl.). 1997.
- ↑ סרטים (ivr.). 2002.
- ↑ Filmow (por.). 2009.
- ↑ Filmdatabasen.
- ↑ Il favoloso mondo di Amélie // Rivista del cinematografo (it.). Fondazione Ente dello Spettacolo, 1928. ISSN 0035-5879
- ↑ The 100 Best Films Of World Cinema (The greatest films not in the English language) Arxivləşdirilib 2011-12-02 at the Wayback Machine // Empire. Bauer Consumer Media. (ing.) (Yoxlanılıb 30 sentyabr 2011)
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Parisdə çəkilən filmlər
- Əlifba sırasına görə filmlər
- 2001-ci ilin filmləri
- 2001-ci ilin Fransa filmləri
- Paris haqqında filmlər
- Fransanın romantik komediya filmləri
- Almaniyanın romantik komediya filmləri
- 2001-ci ilin Almaniya filmləri
- Sezar mükafatını qazanan filmlər
- Qızıl Qartal mükafatını qazanan filmlər
- Fransızca filmlər
- Filmlərdə magik realizm
- Canlı aktyorlar və animasiyanın olduğu filmlər
- Rusca filmlər
- Müstəqil Fransa filmləri
- Miramax filmləri
- BAFTA qalibləri (filmlər)
- Pyeslərə adaptasiya edilmiş filmlər
- İngiliscə filmlər
- Romantik filmlər
- Dramlar
- Komediya-dram filmləri
- 2000-ci illərin romantik komediya filmləri
- 1970-ci illər haqqında filmlər