Aqamemnon
| Aqamemnon | |
|---|---|
| q.yun. Ἀγαμέμνων | |
 | |
| Mifologiya | Yunan mifologiyası |
| Cinsi | kişi[d] |
| Atası | Atrey[1] |
| Anası | Aeropa |
| Qardaşı və bacısı | Menalay[1] |
| Arvadı | |
| Uşaqları | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Aqamemnon — yunan mifologiyasında Mikena kralı, Sparta kralı Menalayın böyük qardaşı, Axey ordularını Troya müharibəsinə aparan baş komandan. Atrey və Aeropanın oğludur.[4]
Yunan ordusu Troyaya yola düşmək üçün Avlid limanına yığışarkən külək tamamilə kəsilir. Aqamemnon fırtına və ov ilahəsi Artemisin küskün küləkləri sərbəst buraxması üçün öz doğma qızı İfigeniyanı qurban verməyə məcbur olur. Lakin İfageniya qurban kəsiləcəyi anda Artemis mərhəmət göstərərək onun yerinə bir maral göndərir, qızı isə öz məbədinə rahibə təyin edir. Beləliklə, Artemis küləkləri sərbəst buraxır və donanma yola düşür.[5]
Troya müharibəsində qazanılan qələbədən sonra Aqamemnon Troyanın bəsirətli şahzadəsi Kassandranı da əsir götürərək Mikenaya qayıdır. Lakin qızları İfageniyanın qurban edilməsi cəhdini və ərinin yad bir qadınla (Kassandra) saraya dönməsini qəbul edə bilməyən həyat yoldaşı Klitemnestra, gizli sevgilisi Egisf ilə bərabər Aqamemnonu qətlə yetirir.[6]
Homerin "Odisseya" dastanında baş qəhrəman İtaka kralı Odissey ölülər dünyasına (Aid) səfər edərkən Aqamemnonun ruhu ilə qarşılaşır. Aqamemnon öz ölümü barədə belə bəhs edir:
 |
Ey çox hiyləgər Odissey, ilahi Laertesoğlu,
Nə Poseydon məhv etdi məni gəmilərimdə, Nə də qəddar yellərin qorxunc nəfəsini saldı üstümə. Nə də quruda düşmən əliylə gəldi sonum... Egisf oldu mənə ölümü, əcəli hazırlayan, O canımı aldı, xain arvadımın köməyi ilə. Evində qonaq edib, əyləşdirmişdi məni süfrəsinə, Və kəsdi başımı yemək üstündə – tövlədəki bir sığır kimi... Mən bax beləcə can verdim, ürəkdağlayan bir ölümlə. |
 |
Sonradan Aqamemnonun oğlu Orest atasının intiqamını almaq üçün həm anası Klitemnestranı, həm də onun sevgilisi Egisfi öldürmüşdür. Digər bir rəvayətə görə isə, Aqamemnon ulu babası Tantal kimi saray hamamında (və ya hovuzda) torla tələyə salınaraq boğulmuş və ya balta ilə qətlə yetirilmişdir.[8]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 Любкер Ф. Agamemnon (rus.). // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский СПб: Общество классической филологии и педагогики, 1885. С. 43.
- ↑ Любкер Ф. Orestes (rus.). // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский СПб: Общество классической филологии и педагогики, 1885. С. 958–959.
- ↑ Любкер Ф. Iphigenia (rus.). // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский СПб: Общество классической филологии и педагогики, 1885. С. 667–668.
- ↑ Günther, Linda Maria. Griechische Antike (alman). S. Fischer Verlag. 2011. 28.
- ↑ Guerber, H. A. The Myths of Greece and Rome (ingilis). Dover Publications. 1993. 240–242.
- ↑ Easterling, P. E. The Cambridge Companion to Greek Tragedy (ingilis). Cambridge University Press. 1997. 118–120.
- ↑ Homer. Homer — Odisseya (az.). Öndər Nəşriyyat. 2004. 180.
- ↑ Apollodorus. The Library of Greek Mythology (ingilis). Oxford University Press. 1975. 152.
Biblioqrafiya
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Aeschylus, Agamemnon in Aeschylus, with an English translation by Herbert Weir Smyth, Ph. D. in two volumes, Vol. 2, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1926, Online version at the Perseus Digital Library.
- Apollodorus, Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann, 1921, Online version at the Perseus Digital Library Arxiv surəti 25 fevral 2021 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Athenaeus, The Learned Banqueters, Volume VI: Books 12-13.594b, edited and translated by S. Douglas Olson, Loeb Classical Library, No. 345, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2011 ISBN 978-0-674-99673-1, Online version at Harvard University Press Arxiv surəti 23 iyun 2026 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Collard, Christopher and Martin Cropp (2008a), Euripides Fragments: Aegeus–Meleanger, Loeb Classical Library, No. 504, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2008 ISBN 978-0-674-99625-0, Online version at Harvard University Press Arxiv surəti 22 noyabr 2021 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Collard, Christopher and Martin Cropp (2008b), Euripides Fragments: Oedipus-Chrysippus: Other Fragments, Loeb Classical Library No. 506, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2008 ISBN 978-0-674-99631-1, Online version at Harvard University Press Arxiv surəti 2 yanvar 2022 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Dictys Cretensis, The Trojan War - The Chronicles of Dictys of Crete and Dares the Phrygian, translated by R. M. Frazer (Jr.), Indiana University Press, 1966.
- Euripides, Helen, translated by E. P. Coleridge in The Complete Greek Drama, edited by Whitney J. Oates and Eugene O'Neill Jr, Volume 2, New York, Random House, 1938, Online version at the Perseus Digital Library Arxiv surəti 13 yanvar 2022 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Euripides, Iphigenia in Tauris, translated by Robert Potter in The Complete Greek Drama, edited by Whitney J. Oates and Eugene O'Neill Jr, Volume 2, New York, Random House, 1938, Online version at the Perseus Digital Library Arxiv surəti 8 iyun 2026 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Euripides, Orestes, translated by E. P. Coleridge in The Complete Greek Drama, edited by Whitney J. Oates and Eugene O'Neill Jr, Volume 1, New York, Random House, 1938, Online version at the Perseus Digital Library.
- Timothy Gantz, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes: ISBN 978-0-8018-5360-9 (Vol. 1), ISBN 978-0-8018-5362-3 (Vol. 2).
- Grimal, Pierre; The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996 ISBN 978-0-631-20102-1.
- Hard, Robin, The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose's "Handbook of Greek Mythology", Psychology Press, 2004 ISBN 9780415186360, Google Books.
- Homer, The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann, 1924, Online version at the Perseus Digital Library Arxiv surəti 15 aprel 2021 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Homer, The Odyssey with an English Translation by A.T. Murray, PH.D. in two volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press, London, William Heinemann, 1919, Online version at the Perseus Digital Library Arxiv surəti 29 oktyabr 2021 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Gaius Julius Hyginus, Fabulae, in The Myths of Hyginus, edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence, University Press of Kansas, 1960, Online version at ToposText Arxiv surəti 29 mart 2019 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Glenn W. Most, Hesiod: The Shield, Catalogue of Women, Other Fragments, Loeb Classical Library, No. 503, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2007, 2018 ISBN 978-0-674-99721-9, Online version at Harvard University Press Arxiv surəti 12 oktyabr 2020 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Parada, Carlos, Genealogical Guide to Greek Mythology, Jonsered, Paul Åströms Förlag, 1993 ISBN 978-91-7081-062-6.
- Pausanias, Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann, 1918, Online version at the Perseus Digital Library Arxiv surəti 5 oktyabr 2021 tarixindən Wayback Machine saytında.
- Sophocles, The Ajax of Sophocles - Edited with introduction and notes by Sir Richard Jebb, Sir Richard Jebb, Cambridge, Cambridge University Press, 1893, Online version at the Perseus Digital Library.
- This article incorporates text from a publication now in the public domain: Kisholm, Hyu, redaktorAgamemnon // Britannika Ensiklopediyası. 1 (XI). Cambridge University Press. 1911. 363–364.
Birinci dərəcəli mənbələr
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et] Tematik saytlar | ||||
|---|---|---|---|---|
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | ||||
