Arı qaş səhləbi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Arı qaş səhləbi
Ophrys apifera
Bee Orchid (Ophrys apifera) (14374841786) - cropped.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:Birləpəlilər
Sıra:Quşqonmazçiçəklilər
Fəsilə:Səhləbkimilər
Cins:Ofris
Növ: Arı qaş səhləbi
Elmi adı
Ophrys apifera Huds.
Sinonimlər
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
NCBI  
EOL  
IPNI 
TPL 

Arı qaş səhləbi (lat. Ophrys apifera) — səhləbkimilər fəsiləsinin ofris cinsinə aid bitki növü.

Ophrys apifera aurita 040604.jpg

IUCN  Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir, endemik növüdür.[1]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çoxillik ot bitkisidir. Gövdəsi 20-30 sm hündürlükdədir. Soğanaqları şarvari və ya xırda ellipsvaridir. Yarpaqları iti, uzunsov, lansetvaridir. Çiçək yanlığı lansetvari, yumurtalıqdan uzundur. Çiçək yanlığının kənar yarpaqları uzunsov, küt, parlaq və ya açıq- çəhrayı rəngli, 5 damarlıdır. Daxili yarpaqları yaşılımtıl-çəhrayı çalarlı, məxmərvari tüklü 3 damarlıdır. Dodaqcıq enli, oval, məxmərvari 3 dilimlidir [2]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri [redaktə | mənbəni redaktə et]

Çiçəkləməsi aprel-may aylarına təsadüf edir. Aşağı dağ qurşağında meşə talalarında yayılmışdır. [2]

Yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Böyük Qafqazın qərbi (Şəki rayonu Kiş kəndi), Lənkəranın dağlıq hissəsi.[2][3][4] BQ qərbi hissəsinin rayonlarında aşağı dağ qurşağında yayılmışdır. Meşə talalarında bitir.

Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabına daxil edilmiş nadir növdür.[5]

Sayı və tendensiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yeganə lokaliteti müşahidə olunur,  azalma tendensiyası davam edir.[6]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Antropogen amillər (dekorativ əhəmiyyətinə görə əhali tərəfindən intensiv toplanılması, otarma və tapdalanma). xüsusi yaşayış mühitinə təkləbkar olması.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yayıldığı ərazilərın nəzarətə götürulməsi və mütəmadi monitorinqlərin aparılması təklif olunur.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. http://redbook.az/?options=project&id=Ar%C4%B1%20qa%C5%9F%20s%C9%99hl%C9%99bi[ölü keçid]
  2. 1 2 3 Флора Азербайджана,1952;  
  3. Əsgərov A.M., 2005
  4. Məmmədov Q., Yusifov E., Xəlilov M., Kərimov V., 2012
  5. Validə M. Əlizadə, Naibə P. Mehdiyeva,Vüqar N. Kərimov, Aidə Q. İbrahimova BÖYÜK QAFQAZIN BİTKİLƏRİ (Azərbaycan) Bakı 2019
  6. Tərtibçinin məlumatı