Arıkimilər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Arıkimilər
}}
Bombus argillaceus
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Ranqsız:Ecdysozoa
Tip:Buğumayaqlılar
Sinif:Həşəratlar
Yarımsinif:Qanadlılar
İnfrasinif:Yeniqanadlılar
Dəstəüstü:Tam çevrilmə ilə inkişaf edən həşəratlar
Dəstə:Pərdəqanadlılar
Yarımdəstə:Saplaqqarıncıqlılar
İnfradəstə:İynəlilər
Fəsiləüstü: Arıkimilər
Elmi adı
Apoidea
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  154344
MBMM  34735

Arıkimilər (lat. Apoidea) iynəlilər (lat. Aculeata) infradəstəsinin fəsiləüstü.

Arıkimilər haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Arıkimilər biogeosenozlarda gedən mürəkkəb bioloji proseslərdə, xüsusilə bitkilərin çarpaz tozlanmasında mühüm rol oynayan çoxsaylı və geniş yayılmış yerüstü onurğasızlardandır. Örtülütoxumlu bitkilər və həşəratlar Yer kürəsi landşaftlarının rəngarəngliyini müəyyən edən nəhəng simbiotik komplekslər təşkil edirlər. Onlara entomofil bitkilər olan qurunun bütün sahələrində rast gəlmək olur. Arıkimilər bütün çiçəkli bitkilərin: meyvə-giləmeyvə, bostan-tərəvəz, bir sıra texniki, yağlı, dərman və bəzək bitkilərinin tozlanmasında birbaşa iştirak edirlər. Xüsusilə arıkimilər yem bitkiləri əkinlərinin tozlanmasında böyük rol oynayırlar. Onlar digər tərəfdən çoxlu yabanı, o cümlədən yem və dərman bitkilərinin əsas tozlayıcılarıdır. Bir çox kənd təsərrüfatı bitkilərinin arıkimilərlə tozlanması aqrotexnikanın əsas elementlərindəndir. Becərilən bitkilərin məhsuldarlığının artırılması üçün arıkimilərin növ tərkibinin və həyat formalarının öyrənilməsi tələb olunur. Tozlayıcıların həyat fəaliyyətini öyrənmədən entomofil bitkilərin məhsuldarlığının artırılması məsələsinin həlli müasir dövrdə mümkün deyildir[1]. Arıkimiər və sfekoid qazıcı arılar (Apoidea) fəsiləüstü özündə müvafiq olaraq 20000 arıkimi və 10000 sfekoid və ya qazıcı arı (Spheciformes) növünü birləşdirir. Onlara Antarktidadan başqa bütün qitələrdə rast gəlmək olar. Enerji mənbəyi kimi nektarla qidalanmaq, zülallar və digər bəsləyici maddələrlə təmin olunmaq üçün xüsusi uyğunlaşmalar qazanmışlar.

Təsnifatı[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ampulicidae
  2. Andrenidae
  3. Angarosphecidae
  4. Apidae
  5. Colletidae
  6. Crabronidae
  7. Halictidae
  8. Heterogynaidae
  9. Megachilidae
  10. Melittidae
  11. Paleomelittidae
  12. Sphecidae
  13. Stenotritidae

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. Məhərrəmov M.M. Naxçıvan Muxtar Respublikasının (Hymenoptera, Apoidea) arıkimiləri: Biol. elm. nam. ... dis. avtoref., Bakı, 2009, 21 s