Araliya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Aralia səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
?Araliya
}}
Tikanlı araliya
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Çətirçiçəklilər
Fəsilə:Araliyakimilər
Yarımfəsilə:Aralioideae
Cins: Araliya
Elmi adı
Aralia L.
Sinonimlər
Acanthophora Merr.

Coemansia Marchal
Coudenbergia Marchal
Cwangayana Rauschert
Dimorphanthus Miq.
Neoacanthophora Bennet
Parapentapanax Hutch.

Pentapanax Seem.
Tipik növ
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  29372
MBMM  13340
HE  107749
BEABS  2965

Araliya (lat. Aralia)[1] - araliyakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.[2]

Kiçik ağaclar,çox vaxt kollar, yaxud hündür çoxillik otlardır. Yarpaqları lələkvarı bölümlüdür. Çiçəkləri iri süpürgə çiçək qrupunda toplanmışdır. Şərqi və Cənub-Şərqi Asiyada, Şimali Amerikanın cənubunda 40-adək növü məlumdur. Uzaq Şərqdə 3 növü bitir. Kolşəkilli, cüt lələkli, mürəkkəb yarpaqlı, bərk tikanlı ağacdır. Hündür, yaxud Mancuriya Araliyası (A.elata, yaxud A.mandschirica) kolşəkilli ağacdır; dərman bitkisidir. Ürəkvarı Araliya (A.cordata) cinsinin ot növü olub, materik Araliyasına (A.continen talis) yaxındır. Sonuncu iki növ mühafizə edilir. Araliyaların çoxu orijinal dekorativ bitkilərdir. Çox vaxt araliyakimilərin digər cinslərinin növlərini də səhvən Araliya adlandırırlar: məs., gövdəsinin özəyindən kağız hazırlanmasında istifadə edilən Cənubi Çin kolu tetrapanaks; otaq və oranjereya bitkisi kimi becərilən Yaponiya fatsiyası.[3]

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın dərman bitkiləri[redaktə | əsas redaktə]

Digər növləri[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. Araliya // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası  : [25 cilddə] / baş red. M. K. Kərimov. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2009. — I cild. — Səhifələrin sayı: 608. — Səh.: 589.  — 10 000 nüs. — ISBN 978-9952-441-02-4.