Avəc

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şəhər
Avəc
آوج - panoramio.jpg
35°34′44″ şm. e. 49°13′27″ ş. u.
Ölkə
Ostan Qəzvin ostanı
Şəhristan Avəc şəhristanı
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1,962 m
Əhalisi
Əhalisi 5.142 nəfər
Milli tərkibi Azərbaycan türkləri
Dini tərkibi Şiə müsəlmanlar
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +98 282
Xəritəni göstər/gizlə
Avəc xəritədə
Avəc
Avəc

Avəcİranın Qəzvin ostanında şəhər, Avəc şəhristanının inzibati mərkəzi.

Tarix[redaktə | mənbəni redaktə et]

2002-ci ildə baş verən zəlzələ nəticəsində təxminən Avəcin yarısı yıxılsada, sonradan geniş-miqyaslı yenidən qurma işləri burada aparılmışdır.[1]

Coğrafiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qaraqan dağları

Avəc Qəzvindən 117 km, Tehrandan isə 273 km uzaqda yerləşir. Ərazisi dağlıq və otluqdur. Avəcə ən yaxın dağ 2.560 metr yüksəkliyi olan Gavurqala dağıdır. Bölgədə Aralıq dənizi iqlimi üstünlük təşkil edir. Orta illik yağıntı miqdarı 316 millimetrdir. Ən sulu ay Noyabr, ortalama 51 mm yağıntı , ən quru ay isə sentyabr, 2 mm yağıntı ilə.[2]

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

2016-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,142 nəfər və 1,621 ailədən ibarət idi.[3]

Milli tərkibi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Əhalisinin hamısı Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.[4]

Görməli yerlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Avəc karvansarayı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Avəc karvansarayı

Şəhərin içində yerləşən bu əski karvansaray Şah Abbas dönəminə aid dir.

Qaranqılıq şəlaləsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qaranqılıq sözü yerli azərbaycan türkcəsində işıqsız deməkdir, niyə ki şəlalənin iki tərəfin hündür qayalar əhatə edərək, gün işığının buraya saçmasına mane olurlar. Şəlalənin qarşısındakı qayalar qartalların yuvasıda sayılır. Qaranqılıq şəlaləsi Məşanə kəndinin Qabaq-quzey dağının ətəyində və qoz ağaclarının çox göyərdiyi bir bölgədə yerləşir.

Şah dərə şəlaləsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şahdərə şəlaləsi

Şəhərin yaxınlığında yerləşən bu şəlalə idmançılar və qaya alpinistlərinin ən çox üz tutduğu yerdir. Çünki, şəlalənin mühiti tam qayalıqdır.[5]

Mənsur şəlaləsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

7 metr hündürlüyü olan bu şəlalə Avəcin mənsur kəndində yerləşir.

Asma körpü[redaktə | mənbəni redaktə et]

Avəcin asma körpüsü

170 metr uzunluğa malik olan bu körpü 2018-ci ildə Şahdərə şəlaləsinin yaxınlığında tikilmişdir. Bu körpü İranın 2-ci ən uzun asma körpüsüdür və yerləşdiyi dərənin dibindən 105 metr hündürlüyü var.[6]

İmamzadə Məhəmməd Tahir türbəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şəhərin içində yerləşir.[7]

İmamzadə Əlaəddin türbəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

İmamzadə Əlaəddin türbəsi

İmamzadə Ələddin Avəc şəhərindən 30 km uzawda eyni adlı kəndin yanındadır. Türbə, ölçüləri təqribən 5.15 x 5.14 metr olan düzbucaqlı kvadrat şəklində bir plana malikdir və bir metr hündürlükdə bir lövhədə yerləşir. Binanın iç tərəfi bəzəksizdir və xarici üzü çərçivə və tağlıdır. Bu tikili, ehtimal ki, Səfəvi dönəminə aiddir.[8]

Görməli kəndkər o cümlədən Pərispana, Hareyin, Məşanə və Xoruz dərə kəndləri.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]