Azərbaycan tarixşünaslığında milliyətçilik

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Əcdadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Qafqaz albanları. Albanlar Azərbaycan xalqının əcdadı hesab edilir və onların Azərbaycan etnogenezində xüsusi rol oynaması Azərbaycan tarix dərsliklərində qeyd edilir.[1] Azərbaycan alimlərinə görə müasir Azərbaycan Alban dövlətinin və onun ərazisinin varisidir.[2] Bundan başqa hun və xəzər axınlarından sonra albanların türk gəlinlər alması faktı da irəli sürülür. Buna sübut olaraq, "Alban ölkəsinin tarixi" əsərində alban aristokratiyasının buddistlərlə evliliyə görə qınanması göstərilir.[3]
    • Cavanşir. VII əsrdə Qafqaz Albaniyası sərhədlərini genişləndirən Cavanşir Azərbaycanın qurucu lideri olaraq təqdim edilir.[4]
  • Babək. Ərəb boyunduruğuna qarşı mübarizənin simvolu sayılan Babəkin vətəni müdafiə etməkdəki cəsarəti tarix kitablarında dəfələrlə qeyd edilir.[4]
  • Uzun Həsən. Azərbaycan dövlətinin qurucu qəhrəmanlarından biri olaraq göstərilən Uzun Həsən müdrikli və uzaqgörənliyə malik ölan böyük siyasətçi kimi təqdim edilir. Bundan başqa o, vergi sistemi, dövlət xəzinəsi və nizami ordu yaratmışdır (Bax: Uzun Həsənin Qanunnaməsi).[4]
  • Sara Xatun. Azərbaycan tarix dərsliklərinə görə Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin anası Sara Xatun ilk azərbaycanlı qadın diplomatdır. O, Osmanlı hökmdarı Fateh Sultan Mehmetlə diplomatik danışıqlar apararaq Trabzon yunan imperiyası xəzinəsindən oğlu üçün pay almışdır.[5]
  • Şah İsmayıl Xətai. Şah İsmayıl feodallar arasındakı ziddiyətləri sona yetirən vahid Səfəvi imperiyasının qurucusudur. Bundan başqa o, Azərbaycan dilini dövlət dili elan etmişdir.[6]

Hadisələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Hun və Xəzər axınları. Azərbaycan Sovet tarixşünaslığında hun və xəzərlərn tamamilə türk sayıldığı orta əsr mənbələri (məsələn, Təbəri) istifadə edilir.[7]
  • MalatyaOtluqbeli döyüşləri. Ağqoyunlu və Osmanlı arasında baş verən döyüşlər xristianların türkləri bölmək və onları idarə etmək üçün qurduqları planın nəticəsi olaraq göstərilir.[5]
  • Xanlıqlar dövrü. Azərbaycan ərazisində həddindən artıq parçalanmanın olması və xanlar arasındakı mübarizə Azərbaycanın Rusiya tərəfindən işğalına səbəb olub.[8]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Kilit Aklar, 2005. səh. 480
  2. Altstadt, 1992. səh. 2
  3. Altstadt, 1992. səh. 6
  4. 1 2 3 Kilit Aklar, 2005. səh. 484
  5. 1 2 Kilit Aklar, 2005. səh. 482
  6. Kilit Aklar, 2005. səh. 483
  7. Altstadt, 1992. səh. 5
  8. Kilit Aklar, 2005. səh. 485

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Audrey L. Altstadt. The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule. — Hoover Press, 1992. — 331 p. — (Studies of nationalities). — ISBN 0-8179-9182-4, ISBN 978-0-8179-9182-1.
  • Kilit Aklar, Yasemin. "Nation and History in Azerbaijani School Textbooks." Ab Imperio, vol. 2005 no. 2, 2005, p. 469-497. Project MUSE, doi:10.1353/imp.2005.0119.