Böyük oxcüllüt

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Böyük oxcüllüt
Limosa limosa
Limosa limosa (flying)-2.jpg
Erkəyi cütləşmə dövründə
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
Sinif:Quşlar
Yarımsinif:Yenidamaqlılar
Dəstə:Çovdarçıkimilər
Fəsilə:Tənbəlcüllütlər
Cins:Oxcüllüt
Növ: Böyük oxcüllüt
Elmi adı
Limosa limosa (Linnaeus, 1758)
     Yuvalama arealı      Qışlama arealı
şəkil
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 NT.svgen:Near Threatened
Nəsli kəsilmə təhlükəsinə yaxın olanlar
Near Threatened (IUCN 3.1) Near Threatened22693150
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
PBDB  

Böyük oxcüllüt (lat. Limosa limosa)) — Tənbəlcüllütlər fəsiləsinin Oxcüllüt cinsinə aid quş növü.

Statusu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Nadirdir.

Kateqoriyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

(VU) Təhlükə həddindədir.

Genefond əhəmiyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycan faunasında cinsin 2 növündən biridir (amma 2-ci növ (L.lapponica) 5-10 ildə bir dəfə azıb gəlir).

Qısa təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Göyərçindən az böyükdür. Rəngi əlvandır. Başı boz, beli qaramtıl, quyruğu qara, onun dibi isə ağdır. Qarın tərəfi köndələn zolaqlı bozdur. Havada olarkən qanadlarının üstündə bir ədəd enli ağ zolaq görünür və ayaqları quyruğundan çox geriyə çıxır [1]. Dimdiyi uzun və düzdür.

Yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Reproduktiv arealı AvropadaAsiyada yerləşib. Qışlamaq üçün Britaniya adalarına, Afrika, AvstraliyaYeni Zelandiyaya qədər miqrasiya edir. Azərbaycana qışlamaq üçün gəlir, eyni vaxtda buradan ötüb keçən populyasiyası da var [2][3].

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rütubətli çəmənlikləri xoşlayır. Reproduksiya yerində, məsələn, Rusiyada fakultativ koloniya əmələ gətirir. Otun arasında sadə yuva tikir, 3-4 yumurta verir, 23-25 gün kürt yatıb cücə çıxarır, onları bir ay gəzdirib böyüdür. Müxtəlif cücü və bitki yeyir [4]. Yayın axırında sürü əmələ gətirib miqrasiyaya başlayırlar.

Sayı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Reproduksiya yerində adi saylı olması qeyd edilir [5]. Lakin Azərbaycana gəlib çatan populyasiyası nadir olur [6]. Ehtimal ki, miqrasiya yolunda qanunsuz ovlanır.

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qanunsuz ovlanması.

Əhali üçün əhəmiyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Elmi və estetik əhəmiyyəti var.

Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İUCN-nin Qırmızı Siyahısına, Ramsar, Bern, Bonn konvensiyalarına və AEWA sazişinə daxildir. Azərbaycanda ovlanması qadağan edilib.

Qorunması üçün məsləhət görülən tədbirlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Növün qorunmasına ehtiyac olduğuna görə zooloji maarifçiliyə daxil edilməsi vacibdir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Mustafayev Q.T., Sadıqova N.A. Azərbaycanın quşları. Bakı “Çaşıoğlu”, 2005, 419 s.;
  2. Mustafayev Q.T., Sadıqova N.A. Azərbaycanın quşları. Bakı “Çaşıoğlu”, 2005, 419 s.;
  3. Mustafayev Q.T., Babayev İ.R. Lənkəran-Talış bölgəsində olan nadir quşlar. M.Ə. Musayev-85 (əsərlər toplusu). Bakı, “Elm”, 2006, s. 180-182;
  4. Рябицев В.К. Птицы Урала, Приамурья и Западной Сибири. Екатринбург, Уральск. Университет, 2002, 605 с.
  5. Рябицев В.К. Птицы Урала, Приамурья и Западной Сибири. Екатринбург, Уральск. Университет, 2002, 605 с.
  6. Мустафаев Г.Т. Основные изменение орнитофауны Ленкоранской низменности. “Орнитология”, вып.10,. М., МГУ,1972, с. 280-287;

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Mustafayev Q.T., Babayev İ.R. Quşların qorunması (monoqrafiya). Bakı, "Elm", 2012, 255 s.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Limosa limosa