Bəşəriyyətin könüllü yox olması üçün hərəkat

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bəşəriyyətin könüllü yox olması üçün hərəkat
Voluntary Human Extinction Movement logo.png
Voluntary Human Extinction Movement2.jpg
Yaranma tarixi 1991
vhemt.org​ (ing.)
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Alternativ loqotip VHEMT[1]

Bəşəriyyətin könüllü yox olması üçün hərəkat, VHEMT daha çox tanınır (['viːəmənt] Fayl haqqında məlumat dinlə)[2], ing. Voluntary Human Extinction Movement) — məqsəd, çoxalmadan imtina etməklə bəşəriyyətin könüllü şəkildə məhv olması olan beynəlxalq ictimai ekoloji hərəkatdır[3][4]. Hərəkətin əsas ideyası budur ki, bəşəriyyət mövcud olmadıqda Yer kürəsinin biosferi üçün daha yaxşı olar[4][5].

Bu hərəkatın tərəfdarlarına görə, insan növləri bir növ "ekzotik işğalçı"-dır, əhali nəzarətdən çıxaraq Yerin ekosisteminə, orada yaşayan heyvan və bitkilərə təhlükə yaratmağa başladı; və növlərin yalnız tamamilə yox olması Homo sapiens əşyaların təbii qaydasını və təbiətin harmoniyasını bərpa edəcəkdir[3][6].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Hərəkat Les Nayt tərəfindən təsis edilmişdir (təxəllüsü ing. Les U. Knight [lɛz ju naɪt] ingiliscə demək olar ki, eyni səslənir let’s unite [lɛts ˈjuˌnaɪt] — "birləşək") 1991-ci ildə Amerikanın Oreqon ştatının Portlend şəhərində[3][4]. Nayt — vhemt.org saytının sahibi və hərəkatın "səsi" dir[3][4][7]. Nayt özü hərəkati başlatmadığını iddia etsə də, ancaq adını vermişdir[8].

Les Nayt 1970-ci illərdə Vyetnamdan qayıtdıqdan sonra Sıfır əhali artım hərəkatının üzvü oldu və 20 yaşında ikən könüllü olaraq vasektomiya (sterilizasiya) əməliyyatı ilə məşğul oldu[3][6][9].

Hərəkatın ideologiyası[redaktə | əsas redaktə]

"İnsanlığın könüllü şəkildə yox olmasını təsəvvür edin" başlığı və rəsm: gülümsəyən dinozavr və Mavritaniya dodó ilə bir sırada dayanan insanın təsviri..
VHEMT-dən karikaturalarından biri. Bu, nəsli kəsilmiş heyvan növləri arasında bir insan üçün "gözləyən" boş bir yeri simvollaşdırır.

Hərəkatın qeyri-rəsmi şüarı: "Uzun yaşayacağıq və öləcəyik!" (ing. May we live long and die out)[10]. Hərəkat qətl, intihar[3], kütləvi sterilizasiya və digər zorakı metodları müdafiə etmir, bunun əvəzinə insan nəslinin daha da çoxalmasından imtina etmək təklif olunur[6][11].

Şərti olaraq, hərəkat üç dəstəyi müəyyənləşdirir:

  1. İnsan növlərinin nəsli kəsilməsini dəstəkləyən könüllülər (ing. volunteers)[12].
  2. Tərəfdarlar (ing. supporters) — insanın yox olmasının zəruriliyinə inanmayan insanlardır, lakin buna baxmayaraq anti-natalizmin tərəfdarlarıdır[12].
  3. Qeyri-müəyyən (ing. undecided) — hərəkatın potensial tərəfdarları və ya könüllüləri.

VHEMT rəsmi bir təşkilat deyil və özəl qurumlara malik deyil[2]. Rəsmi nümayəndəlik yoxdur.

Simvolikası[redaktə | əsas redaktə]

VHEMT loqotipində, 180 ° tərs Yer planeti, münasibət və hərəkətlərdə bir dəyişiklik ehtiyacını, həm də planetar ekosistemin acınacaqlı vəziyyətini simvollaşdırır. "V" (ing. Voluntary qısaldılmış) könüllüyün prioriteti deməkdir[1].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 "Symbolism of the logo for the Voluntary Human Extinction Movement". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.
  2. 1 2 "FAQ: About the Movement". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.
  3. 1 2 3 4 5 6 Adams, Guy (2007-03-07). "How to save the planet". The Independent (ingilis). İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  4. 1 2 3 4 Carlson, Tucker (2005-12-05). "Taking on the Human Extinction Movement" (ingilis). MSNBC. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  5. Savory, Eve (2008-09-04). "VHEMT: The case against humans" (ingilis). CBC News. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  6. 1 2 3 Steve Milloy (2001). Green Hell. Washington, DC: Regnery Publishing, Inc. 28. ISBN 978-1-59698-585-8. (ing.)
  7. Schilling, Chelsea (2008-05-11). "Wanna help planet? 'Let's all just die!'". WorldNetDaily (ingilis). 2008-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  8. FAQ: Кто является основателем? VHEMT.org (rus.)
  9. Dicum, Gregory (2005-11-16). "GREEN Maybe None / Is having a child — even one — environmentally destructive?". SFGate.com (ingilis). İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  10. Les U. Knight. "Motto Analysis". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.
  11. Park, Michael (2001-07-29). "Anti-People Group Pushes for Man's Extinction". Fox News (ingilis). Fox. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  12. 1 2 "How to join VHEMT". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]