Bəşəriyyətin könüllü yox olması üçün hərəkat

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bəşəriyyətin könüllü yox olması üçün hərəkat
Loqonun şəkli
Voluntary Human Extinction Movement2.jpg
Növü ictimai hərəkat[d]
Yaranma tarixi 1991
vhemt.org
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Alternativ loqotip VHEMT[1]

Bəşəriyyətin könüllü yox olması üçün hərəkat, VHEMT daha çox tanınır (['viːəmənt] Fayl haqqında məlumat dinlə)[2], ing. Voluntary Human Extinction Movement) — məqsəd, çoxalmadan imtina etməklə bəşəriyyətin könüllü şəkildə məhv olması olan beynəlxalq ictimai ekoloji hərəkatdır[3][4]. Hərəkətin əsas ideyası budur ki, bəşəriyyət mövcud olmadıqda Yer kürəsinin biosferi üçün daha yaxşı olar[4][5].

Bu hərəkatın tərəfdarlarına görə, insan növləri bir növ "ekzotik işğalçı"-dır, əhali nəzarətdən çıxaraq Yerin ekosisteminə, orada yaşayan heyvan və bitkilərə təhlükə yaratmağa başladı; və növlərin yalnız tamamilə yox olması Homo sapiens əşyaların təbii qaydasını və təbiətin harmoniyasını bərpa edəcəkdir[3][6].

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hərəkat Les Nayt tərəfindən təsis edilmişdir (təxəllüsü ing. Les U. Knight [lɛz ju naɪt] ingiliscə demək olar ki, eyni səslənir let’s unite [lɛts ˈjuˌnaɪt] — "birləşək") 1991-ci ildə Amerikanın Oreqon ştatının Portlend şəhərində[3][4]. Nayt — vhemt.org saytının sahibi və hərəkatın "səsi" dir[3][4][7]. Nayt özü hərəkati başlatmadığını iddia etsə də, ancaq adını vermişdir[8].

Les Nayt 1970-ci illərdə Vyetnamdan qayıtdıqdan sonra Sıfır əhali artım hərəkatının üzvü oldu və 20 yaşında ikən könüllü olaraq vasektomiya (sterilizasiya) əməliyyatı ilə məşğul oldu[3][6][9].

Hərəkatın ideologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

"İnsanlığın könüllü şəkildə yox olmasını təsəvvür edin" başlığı və rəsm: gülümsəyən dinozavr və Mavritaniya dodó ilə bir sırada dayanan insanın təsviri..
VHEMT-dən karikaturalarından biri. Bu, nəsli kəsilmiş heyvan növləri arasında bir insan üçün "gözləyən" boş bir yeri simvollaşdırır.

Hərəkatın qeyri-rəsmi şüarı: "Uzun yaşayacağıq və öləcəyik!" (ing. May we live long and die out)[10]. Hərəkat qətl, intihar[3], kütləvi sterilizasiya və digər zorakı metodları müdafiə etmir, bunun əvəzinə insan nəslinin daha da çoxalmasından imtina etmək təklif olunur[6][11].

Şərti olaraq, hərəkat üç dəstəyi müəyyənləşdirir:

  1. İnsan növlərinin nəsli kəsilməsini dəstəkləyən könüllülər (ing. volunteers)[12].
  2. Tərəfdarlar (ing. supporters) — insanın yox olmasının zəruriliyinə inanmayan insanlardır, lakin buna baxmayaraq anti-natalizmin tərəfdarlarıdır[12].
  3. Qeyri-müəyyən (ing. undecided) — hərəkatın potensial tərəfdarları və ya könüllüləri.

VHEMT rəsmi bir təşkilat deyil və özəl qurumlara malik deyil[2]. Rəsmi nümayəndəlik yoxdur.

Simvolikası[redaktə | mənbəni redaktə et]

VHEMT loqotipində, 180 ° tərs Yer planeti, münasibət və hərəkətlərdə bir dəyişiklik ehtiyacını, həm də planetar ekosistemin acınacaqlı vəziyyətini simvollaşdırır. "V" (ing. Voluntary qısaldılmış) könüllüyün prioriteti deməkdir[1].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 "Symbolism of the logo for the Voluntary Human Extinction Movement". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.
  2. 1 2 "FAQ: About the Movement". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.
  3. 1 2 3 4 5 6 Adams, Guy. "How to save the planet". The Independent (ingilis). 2007-03-07. 2011-05-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  4. 1 2 3 4 Carlson, Tucker. "Taking on the Human Extinction Movement" (ingilis). MSNBC. 2005-12-05. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  5. Savory, Eve. "VHEMT: The case against humans" (ingilis). CBC News. 2008-09-04. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  6. 1 2 3 Steve Milloy. Green Hell. Washington, DC: Regnery Publishing, Inc. 2001. 28. ISBN 978-1-59698-585-8. (ing.)
  7. Schilling, Chelsea. "Wanna help planet? 'Let's all just die!'". WorldNetDaily (ingilis). 2008-05-11. 2008-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  8. FAQ: Кто является основателем? VHEMT.org (rus.)
  9. Dicum, Gregory. "GREEN Maybe None / Is having a child — even one — environmentally destructive?". SFGate.com (ingilis). 2005-11-16. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  10. Les U. Knight. "Motto Analysis". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.
  11. Park, Michael. "Anti-People Group Pushes for Man's Extinction". Fox News (ingilis). Fox. 2001-07-29. İstifadə tarixi: 2010-12-30.
  12. 1 2 "How to join VHEMT". VHEMT.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-31-12.

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]