Bədr xan Ustaclı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bədr xan Ustaclı
Doğum tarixi

(-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)

Doğum yeri Qaradağ, Səfəvilər dövləti
Vəfat tarixi 1558(1558-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Qəzvin, Səfəvilər dövləti
Peşəsi hərbi lider

Bədr xan Şərəfli-Ustaclı (?-1558)— Qızılbaş əmiri, I Şah Təhmasib Səfəvinin dövründə sərkərdə.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şərəfli oymağından çıxan adlı əmirlərdən biri Bədr bəydir. Bədr bəy Mustafa bəy Təmişli-Ustaclıya (Köpək sultana) xidmət edirdi. I Şah Təhmasibdən öncə sultan, sonra xan ünvanı aldı. Mustafa bəyin ölümündən sonra şahzadə Əlqasib (Alxaz) mirzənin lələsi oldu.

Əlqas mirzə 1532-ci ildə Bədr xan Ustaclının qəyyumluğu altında Astarabad hakimliyini almışdı. 1534-1535-ci illər ərzində Səfəvi ordusunun bir sərkərdəsi kimi Osmanlıya qarşı müdafiəsində başçılıq etmişdir.

İskəndər bəy Münşi Türkman yazır: "Xülasə, həzrət cənnətməkan şah Xorasana yola düşdükdə Əlqas mirzəni Bədr xan Ustaclı ilə Astrabada tərəf yolladı. Onlar Bəstama çatdıqda, Bədr xan yoldaşlarıyla canəqi edərək, belə qərara gəldilər ki, Astrabada hücuma keçib qəfildən Qamış Oğlana hücum etsinlər. [Elə də oldu]. Cənab mirzənin (Əlqas mirzənin - Ə.Ç.) qoşunundakı sayı min beş yüz nəfər olan döyüş meydanı mülazimləri ilə Bəstamdan hücuma keçdilər".[1] " Cənnətməkan şah onun üzrünü qəbul və təqsirlərini əfv etdi, dövlətin Seyid Məhəmməd Kəmunə, Sevindik bəy Qorçibaşı, Məsum bəy Səfəvi, Şahqulu bəy Xəlifə Möhrdar və Bədr xan Ustaclı kimi əzəmətli əmirləri və ağsaqqallarını, həmçinin anasını onun yanına, bundan sonra bir də xilaf çıxmayacağı barədə and içməkdən ötrü, göndərdi".[2]

Bədr xan Qızılbaşlar məmləkətinin seçkin əmirlərindən sayılırdı. 1530-cu ildə ustaclı əmirlərindən Bədr xan Şərəfli, Məntəşa sultan Şeyxlər, Həmzə sultan Hacıfəqihli Gilandan saraya gəlib bağışlanmaqlarını xahiş edirlər. I Şah Təhmasib onları bağışlayıb hərəsini bir yerə hakim təyin edir. Bədr xan Ərdəbilin hakimi oldu.

1540-cı ildə I Şah Təhmasib onu divanbəyi vəzifəsinə təyin etmişdi. Ordunun komandanı olmuşdu.

1548-ci ildə "Əzəmətli əmirlərdən Abdulla xan Ustaclını şah Bədr xan Ustaclı, Hüseynxan sultan Rumlu, Şahverdi sultan Ziyadoğlu və başqa əmirlərlə birlikdə qoşunlara münqəlay təyin edib Mərəndə tərəf göndərdi. Müzəffər ordu isə Təngiz yaylağına getdi və dünya şəhriyarı o yaylağın otlaqlarında dayandı".[3]

1558-ci ildə Astarabad yaxınlığında özbəklərlə savaşda əsir düşmüşdü. Əsirlikdən xilas olub saraya döndü. Şahın gözündən düşdüyündən xərifləyib vəfat etdi.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bədr xanın İmamqulu bəy adlı oğlu vardı.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Ənvər Çingizoğlu. Qarşı yatan Qaradağ. Bakı, "Ozan", 1998.– 192 səh.
  • Ənvər Çingizoğlu,Qaradağlılar. Bakı, "Şuşa" nəşriyatı, 2008. – 160 səh.
  • Ənvər Çingizoğlu, Qaradağ xanlığı, Bakı, "Mütərcim", 2011. – 212 səh.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. İskəndər bəy Münşi, Tarixi-aləm-arayi-Abbasi, Bakı, "Şərq-Qərb", 2010, 999 səh. s.139.
  2. Yenə orda, s.155.
  3. Yenə orda, s.156.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]