Babil təqvimi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Mir Sədi Ağanın oğlu Mir Məhəmməd Ağa 1946-cı ildə Qubadlı rayonunun Mirlər kəndində anadan olub.Balaca Mir Məhəmməd körpə ikən anasını itirmiş,iki yaşında isə atasını üçüncü dəfə həbs etmişlər.Mir Məhəmməd Ağanı Çərəli kəndindəki yaxın qohumları Şahsuvar Baba və Züleyxa nənə müvəqqəti himayəyə götürüb,əzizləyib saxlamışlar.Mir Sədi Ağa həbsdən qayıdandan sonra sevimli oğlunu evinə gətirmiş və onun tərbiyəsi ilə özü məşğul olmuşdur.O vaxt balaca Mir Məhəmmədin səkkiz yaşı var idi.Mir Məhəmməd Ağa 1962-cı ildə Dondarlı kənd orta məktəbini bitirmiş,elə həmin ildə Azərbaycan Tibb İnstitutuna qəbul olunmuşdur.1968-cı ildə institutun müalicə-profilaktika fakultəsini bitirmişdir.Bir müddət Çardaxlı və Xocahan kəndlərindəki tibb müəssisələrinə başçılıq etdikdən sonra Qubadlı rayon mərkəzi xəstəxanasında əsəb həkimi işləmişdir.Mir Məhəmməd Ağa gözəl həkim,kəramətli seyid və Nəqşibəndi təriqətinin ağır övliyası kimi hamının hörmətini qazanmışdır.Həmişə onun amalı xalqına xidmət etmək,xeyirxah işlər görmək və qurub yaratmaq olmuşdur.Qubadlı rayonunda Bərgüşad çayının üzərindən iki körpü salmış,Sarı Aşığın sevgilisi Yaxşının uçub dağılmaqda olan qəbrini düzəltmiş və ona gözəl bir abidə qoymuşdur.Mir Məhəmməd Ağa da atası Mir Sədi Ağa kimi həmişə elinə-obasına sadiq qalmış,onların bütün problemlərinin həllində yaxından iştirak etmişdir.Kəramətləriylə məhşur olub.Hələ uşaq vaxtından çox qeyri adi idi.Digər insanların görmədiklərini görür,qəlblərini oxuya bilirdi.Rəhmətə getdiyi zaman cənazəsi üzərində əbabil quşları bir anda peyda olub hər kəsin gözü qarşısında fəryad qoparmış və qəbrə qoyulana qədər onu təqib etmişlərdir.Allah dostu,xeyirxah insan,gözəl ailə başçısı və mehriban dost olan Mir Məhəmməd Ağa çox gənc yaşında 1982-ci il may ayının 15-də dünyasını dəyişdi.

Təqvim
Təqvim haqqında
Təqvim
tipi

Günəş, Ay, Ay-Günəş

Təqvim dövrü Uzun illərin
daxil edilməsi

Digər təqvimlər
Armelin · Assuriya · Astek · Benqal · Berber · Bəhai · Budda · Babil · Bizans · Vyetnam · Gilburd · Hind · Holosen · Qafqaz Albaniyası · Qriqori · Gürcü · Qədim yunan · Qədim Misir · Qədim hind · Qibti · Qədim Çin · Qədim fars · Qədim slavyan · Yəhudi · Zərdüşt · Hindistan · İnk · Hicri-qəməri ·Hicri-şəmsi · İrland · Çin · Kont · Malay · Mayya · Nepal · Yuli · Roma · Rumi · Simmetrik · Tamil · Tay Günəş · Tibet · Üçmövsümlü · Türkmən · Universal · Fransız · Xanaane · Xani · Çuçxe · İsveç · Şumer · Efiopiya · Yava · Yapon

Babil təqvimi

Şumerdə e.ə. IV minilliyin sonu-III minilliyin başlanğıcında hər bir şəhərin öz təqvimi var idi. Kahinlər ulduzlu səmanı müşahidə etməklə xeyli astronomik nəticəni əldə etmişlər. E.ə. III minillikdə səma cisimlərinin hərəkətinin müşahidə etmək üçün hündürlüyü 20 m-ə çatan çoxmərtəbəli qüllələr inşa olunurdu. Bu qüllələr adətən məbədlərin yanında tikilirdi. Üst hissəsində ibadətgah olurdu. Ümumiyyətlə İkiçayarasının əhalisinin qədim inamında astral sitayişlər geniş yayılmışdır. İkiçayarasının erkən sivilizasiyalarında təsərrüfat həyatının tənzimlənməsində ayın hərəkətinə xüsusi yer verildiyində buradakı şəhər və dövlətlərin ilk təqvimləridə qəməri təqvim olmuşdur. E. ə II minillikdə İkiçayarısında Babilistan güclənib hökmran mövqe tutdu. Babil hökmdarı Hammurapi bir çox islahatlar, o cümlədən təqvim islahatı keçirmişdir. İkiçayarasında çox təqvimlilik sisteminə son qoyaraq rəsmi surətdə Ur şəhərinin qəməri-şəmsi təqvimini vahid təqvim elan etmişdir. Babil təqviminə görə il 12 aydan ibarət idi:

  1. Nisanu
  2. Ayru
  3. Sivanu
  4. Duüzü
  5. Abu
  6. Ululu
  7. Taşritu
  8. Araxsmanu
  9. Kislivu
  10. Thabitu
  11. Şabathu
  12. Addaru

Hər bir ay 29 və ya 30 gündən ibarət idi. Yeni il yaz gecə-gündüz bərabərliyi ilə başlanırdı. Ayların adlarının əksəriyyəti mənşə etibari ilə Şumer tanrılarının adı ilə bağlı idi. Məsələn "Nisanu" yağış tanrısı, "Duüzü" çobanlar tanrısı idi.

Tədricən qəməri təqvimin şəmsi təqvimə uyğunlaşdırmaq zərurəti yaranmışdır. Yeni sistemdə hər səkkiz ildən bir 13-cü ay əlavə edilirdi. Babillər şumerlərdən ayın 7 günlük həftələrə bölünməsi sistemini də götürmüşdülər.

Nuvola apps date.svgTəqvim ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.